تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ حديث شيعه ( در سده هاى هشتم تا يازدهم هجرى ) ( فارسى ) — صفحة 370

مساهمون:

ص٣٧٠
كتاب شريف الوافى گرديد - از مجموعه‌ها بىنصيب بوده است . مجموعه‌هاى عظيم روايى در اين دوره عبارت‌اند از : 1 . الوافى ، از ملّا محسن فيض كاشانى ( م 1091 ق ) . 2 . وسائل الشيعه إلى تحصيل مسائل الشريعة ، از شيخ محمّد بن حسن حرّ عاملى ( م 1104 ق ) . 3 . جوامع الكلم ، از سيّد محمّد بن شرف الدين على ، معروف به ميرزا جزايرى ( م بعد از 1068 ق ) . 4 . بحار الأنوار الجامعة لدُرَر أخبار الأئمة الأطهار ، از سيّد محمّد باقر مجلسى ( م 1111 ق ) . آثار حديثى يادشده ، به « جوامع ثانويهء حديث » معروف‌اند كه همگى در سدهء يازدهم هجرى پديد آمده‌اند .

جوامع ثانويهء حديث در سدهء يازدهم هجرى

به دنبال تك‌نگارىها و پراكنده‌كارىهايى كه در حوزهء حديث تا اواسط قرن يازدهم هجرى صورت گرفت ، علماى شيعه در صدد فراهم آوردن آثار حديثىِ ماندگار برآمدند و دست به تأليف مجموعه‌هاى بزرگ حديثى زدند . در اين دوره ، كتب اربعهء اوليهء حديث شيعه به شكل خاصّى احيا گرديد و كتبى كه بعدها يافته شده بودند ، بر آنها افزون گشت و به عنوان مستدركى بر كتب اوّليه در دلِ جوامع ثانويه آرام گرفت . فلسفهء همهء اين جامع‌نويسىها ، به خاطر ضرورت‌هاى حاصل شده در زمان هر كدام از آنها بوده و اين كتب ، مكمّل همديگر بوده و داراى سير تكاملى هستند ؛ بدين گونه كه ملّامحسن فيض ، اوّلين گسترده‌نگار عصر صفويه ، احاديث و روايات كتب چهارگانه حديث شيعه را در يك‌جا گردآورى مىنمايد . به دنبال آن ، شيخ حرّ عاملى ، براى دستيابى آسان فقها در رسيدن به احاديث فقهى ، تمام روايات فقهى را از كتب چهارگانه استخراج نمود و آن را در كتاب وسائل الشيعة ، گردآورى كرد و كارى كه