و لا الوجه المعتبر الخ : مقصود از « الوجه » قصد وجه بوده و اين عبارت عطف بر « لا خصوص الكيفيّة الخ » مىباشد .
فانّه مع عدم اعتباره : ضمير در « فانّه » و « اعتباره » به وجه برمىگردد .
و عدم اعتباره عند من اعتبره : ضمير در « اعتباره » و ضمير در « اعتبره » به وجه و ضمير فاعلى در « اعتبر » به « من موصوله » برمىگردد .
لا مطلق الواجبات : مثل معاملات و عقود و غيره .
لا وجه لاختصاصه بالذّكر : ضمير در « لاختصاصه » به وجه برگشته و مقصود از « بالذّكر » بيان كردن بوده و اين عبارت خبر « فانّه » در « فانّه مع عدم اعتباره » مىباشد .
على تقدير الاعتبار : مقصود از « الاعتبار » اعتبار وجه مىباشد .
ما يندرج فيه من المعنى : ضمير فاعلى در « يندرج » به وجه و در « فيه » به ماء موصوله كه « من المعنى » بيان آن بوده برمىگردد .
و هو ما ذكرناه : ضمير « هو » به « المعنى » و ضمير مفعولى در « ذكرناه » به ماء موصوله برمىگردد .
ثانيها : ضمير در « ثانيها » به امور برمىگردد .
هاهنا : مشاراليه « هاهنا » بحث اجزاء مىباشد .
و لذا نسب الخ : مشاراليه « ذا » مراد از اقتضا به نحو عليّت بوده مىباشد و ضمير نايب فاعلى در « نسب » به اقتضاء برمىگردد .
هذا انّما يكون كذلك : ضمير در « يكون » به « هذا » كه مشاراليه آن ، اقتضاء بوده برگشته و مقصود از « كذلك » اقتضاء به معناى عليّت مىباشد .
الى امره : ضمير در « امره » به مأمور به برگشته و مقصود ، مأمور به به امر واقعى اوّلى اختيارى از امر آن و مأمور به با امر اضطرارى از امر آن و مأمور به با امر ظاهرى از امر آن
نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى ) — صفحة 782
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٧٨٢