جواب مصنف :
اولا : قيد وحدت جزء معنى نيست .
ثانيا : بر فرض قيد وحدت جزء معنى باشد ، استعمال مفرد در بيش از يك معنى استعمال مجازى نيست بلكه از نوع استعمال غلط مىباشد .
دليل :
صغرى : استعمال لفظ مفرد در بيش از يك معنى ، استعمال مباين در مباين است .
( معناى لفظ عين ماهيت به شرط لا است ، يعنى معنى به شرط نبودن معناى ديگر . اگر لفظ عين در بيش از يك معنى به كار برود ، مستعمل فيه ماهيت به شرط شىء خواهد شد ، يعنى معنى به شرط بودن با معناى ديگر . بديهى است كه ماهيت به شرط لا مباين با ماهيت به شرط شىء است . به بيان ديگر ، اكثر جزء موضوع له نيست بلكه مباين با آن است ) .
كبرى : استعمال مباين در مباين ، از نوع استعمال غلط است .
نتيجه : پس استعمال لفظ مفرد در بيش از يك معنا ، از نوع استعمال غلط است .
2 ) گاهى تثنيه يا جمع است . در اين صورت ، استعمال به نحو حقيقت است .
دليل :
صغرى : تثنيه و جمع به منزله تكرار لفظ مفرد است . ( مثلا عينان به منزله عين و عين است ) .
كبرى : در تكرار لفظ مفرد ، متكلم مىتواند بيش از يك معنا اراده كند . ( متكلم مىتواند از هر لفظى معنائى اراده كند ) .
نتيجه : پس در تثنيه و جمع ، متكلم مىتواند بيش از يك معنا اراده كند .
جواب اول مصنف :
تثنيه و جمع به منزله تكرار لفظ مفرد است در اينكه متكلم يك معنا را در نظر مىگيرد ، آنگاه از هر لفظى يك فرد از آن معنا را اراده مىكند . به عبارت ديگر تثنيه دلالت بر دو فرد از يك معنى و جمع دلالت بر چند فرد از يك معنا مىكند چون در تثنيه و جمع اتحاد لفظى و معنوى مفردات لازم است و اتحاد لفظى كافى نيست .