قوله : و بعد .
فهرست اجمالى كتاب :
در كتاب كفايه ، يك مقدمه و هشت مقصد و يك خاتمه وجود دارد . پس كتاب كفايه از سه قسمت تشكيل شده است :
1 ) مقدمه : مقدمه دربارهء سيزده امر است .
2 ) هشت مقصد : مقصد اوامر ، مقصد نواهى ، مقصد مفاهيم ، مقصد عامّ و خاصّ ، مقصد مطلق و مقيّد و مجمل و مبيّن ، مقصد امارات ، مقصد اصول عمليّه ، مقصد تعارض ادلّه .
3 ) خاتمه : خاتمه دربارهء اجتهاد و تقليد است .
قوله : امّا المقدّمة .
[ امر اوّل : ] اجزاء ثلاثهء علوم :
براى روشن شدن اين قسمت از عبارت ، ابتداء پنج نكته بهعنوان مقدمه ذكر مىشود .
نكته 1 :
عرض دو اصطلاح دارد . « 1 »
الف ) اصطلاح فلسفى : در فلسفه ، عرض در مقابل جوهر است . جوهر ماهيتى است كه اذا وجدت فى الخارج ، وجدت لا فى الموضوع مثل انسان . عرض ماهيتى است كه اذا وجدت فى الخارج ، وجدت فى الموضوع مثل سواد . « 2 »
ب ) اصطلاح منطقى : در منطق ، عرض ( و به تعبير بهتر عرضى ) در مقابل ذاتى است . ذاتى به آن كلى گفته مىشود كه اولا خارج از حقيقت و ماهيت موضوع نيست اعم از آنكه خود ماهيت موضوع و يا جزء ماهيت موضوع باشد . ثانيا قابل حمل بر موضوع است . عرض به آن كلى گفته مىشود كه اولا خارج از حقيقت و ماهيت
هامش
( 1 ) - نهاية الاصول ، ج 1 ، ص 7 .
( 2 ) - نهاية الحكمة ، ص 90 .