[ يعرب بن قحطان ]
بيستم :
يعرب بن قحطان است كه شيخ طوسى در كتاب غيبت « 1 » ، او را از جملهء معمّرين عرب به شمار آورده و فرموده : نام او ربيعه است و اوّل كسى بود كه به زبان عربى سخن گفت ، زيرا اوّل زبانى كه آدم و اولادش بدان تكلّم مىفرمودند ، سريانى بود . همچنين حضرت هود به زبان ديگرى تكلّم فرمود و نامش عابر بود ، آن زبان را به نام او منسوب داشته ، عبرى گفتند .
چنانكه گفتهاند ، يعرب بن قحطان بن عابر ، پسرزادهء هود ، اوّل من تكلّم بالعربيّه است ، او به يمن وارد شده ، استيلا يافت و تبابعهء يمن از نسل اويند و لكن به اعتقاد جمعى از مورّخين ، اسماعيل بن خليل الرحمن اوّل كسى بود كه به عربى تكلّم نمود .
جمع ميان اين دو قول ممكن است به اينكه اوّل كسى كه از اهل يمن به عربى تكلّم نمود ، يعرب بن قحطان و اوّل كسى كه در مكّه به عربى تكلّم نمود ، اسماعيل بود .
ابو الحسن نسّابهء اصفهانى در كتاب قرع و شجر ، مدّت سلطنت يعرب را دويست سال ضبط نموده و اللّه العالم بحقائق الامور .
[ سلاطين معمّر ] 23 صبيحة
بدان ارباب سير و تواريخ در كتب عالية الشمارنج خود ، اشخاص كثير و افراد وفيرى از امرا و سلاطين را كه مدّت عمر و مقدار زندگانيشان در اين عاريت سرا نزد آنها معلوم و محقّق نگرديده و لكن طول سلطنت و امارتشان معلوم و مقدار زمان خلافت و رياست آنان ، محقّق و منظوم است ؛ در سلك بيان و منصّهء تبيان درآوردهاند و چون بالملازمة ، طول مدّت شغل آنها بر طول عمر و معمّر بودن صاحبان آن دلالت دارد ، لذا اين ناچيز ، تتميما للفائده و تعميما للعائده و اتماما للحجّة ، لرفع الأستبعاد
هامش
( 1 ) . الغيبة ، شيخ طوسى ، ص 124 .