در فضل نان و آداب احترام آن
در « سفينة البحار » آمده است : از جعفر بن محمّد از پدرش عليهما السّلام روايت شده كه :
امير المؤمنين عليه السّلام امر فرمود خدم خود در تخمير خمير . فرمود : زياد مىكند كمّيت نان را .
مرحوم قمى در بيان تخمير خمير مىفرمايد : او را بهجامهاى بپوشانند قبل از پختن و هنگام آن ؛ زيرا كه افتادن چشمها بر آن بركت را مىبرد ، يا مراد به تخمير خمير اين باشد كه زمانى بر خميز بگذرد ، به زبان ما ، تا ورآيد و اين سبب زيادى و بركت است و اين امر ظاهر است و تجربه شده . « 1 »
فرمود پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله : « الّلهمّ بارك لنا في الخبز و لا تفرّق بيننا و بينه . » « 2 » اگر نان نبود ما روزه نمىگرفتيم نماز نمىكرديم واجبات خدا را بهجا مىآورديم .
فيه : فضل بن يونس گفت حضرت ابو الحسن عليه السّلام نزد من غذا ميل مىفرمود . كاسه آوردند زير آن كاسه نان بود . فرمود آن جناب : اكرام نماييد نان را و زير كاسه قرار ندهيد آن را . به من فرمود : غلام را امر كن گرده نان را از زير كاسه بردارد . « 3 »
فيه : جناب امير المؤمنين عليه السّلام فرمود : اكرام كنيد نان را زيرا كه خداى تعالى بركات آسمان را از براى او نازل فرموده . عرض كردند : اكرام نان چيست ؟ فرمود : هروقت نان حاضر شد ، انتظار غير نان را نكشيد . « 4 »
فيه : در « دعوات راوندى » است كه رسول اكرم فرمود : قرصهاى نان را كوچك قرار دهيد زيرا كه با هر قرصه نانى بركت است . « 5 »
فيه اشعار ابن اعسم
الفضل للخبز الّذي لولاه * ما كان يوما يعبد الإله
فأكرم الخبز و من إكرامه * ترك انتظار الغير من إدامه
و الحفر للرّغيف في الابانة * بمدية فهى له إهانه
و صغّر الرّغيف دع أن تتركه * فانّ في كلّ رغيف بركه « 6 »
هامش
( 1 ) . « سفينة البحار » 2 / 12 ، ذيل خبز .
( 2 ) . همان .
( 3 ) . همان .
( 4 ) . « سفينة البحار » 2 / 13 .
( 5 ) . همان .
( 6 ) . همان .