اگر صد هزار آينه را در مقابل همديگر بگيرى ، عكس آن ذو العكس كه در آينه اول اوفتاده است در تمام ظاهر و هويدا او آشكار است . چه عكس ذو العكس در آينه اول است و عكس عكس در آينه ثانى و عكس عكس عكس در آينه ثالث و هكذا تا آنكه مىشود عكس آن چيزى را كه در ايرانست به هند برد بهنحوى كه اگر آنعكس كه در ايرانست حركت كند ، آن عكس كه در هند است هم حركت كند . پس اى برادر عزيز ! روز قيامت همه اين عكسها از تو و اعمال تو كه در دنيا از تو صادر شده است مىبينى و مشاهده مىكنى چه آن روز
« يَوْمَ تُبْلَى السَّرائِرُ »
« 1 » است و ملاحظه خواهى كرد كه عكس هر يك از اعمالت هوا را پر كرده . پس اگر در دار دنيا در عبادت بودهاى ، همان شكل عبادت در همه عكسهايت افتاده مىشود و اگر در معصيت بودهاى همان شكل معصيت در همه آن عكسها افتاده مىشود . و مستبعد نيست كه عكس باقى بماند ، اگرچه صاحب عكس به حالت ديگر منتقل شود . نمىبينى كه عكس انسان و عمارات و اشجار را برمىدارند و آن عكس باقى است اگرچه انسان بميرد و عمارات خراب شود و اشجار سوخته و خاكستر شود . پس بر تو باد كه از عبادت و اطاعت و بندگى حضرت ربوبيت تكاهل و تسامح نورزى تا عكسهاى تو در قيامت و در دار آخرت به هيأت عبادت و اطاعت در نزد انبياء و مرسلين و ملائكه مقربين و عباد اللّه الصالحين نمودار گردد كه موجب سرفرازى تو شود ، نه آنكه به هيأت اشتغال به معصيت نمودار گردند كه باعث خيبت و خسران و موجب خجلت و سر بهزيرى در نزد عالميان گردد . « 2 » خداوند منان از فرط عنايتش و كمال لطفش به عبيد خود ، آنها را قهرا و قسرا مىكشاند بهسوى خود و تزريق مىفرمايد توحيد خود را به آنان .
و في كلّ شيىء له آية * تدلّ على أنّه واحد
برگ درختان سبز در نظر هوشيار * هر ورقش دفتريست قدرت پروردگار
گاهى عيسى بن مريم عليه السّلام را برمىگمارد تا جمعيت را خبر دهد از آنچه در خانههاى خود ذخيره دارند . زمانى بهوسيله حبيبش محمد صلّى اللّه عليه و آله پرده از كارهاى بعضى از منافقين صحابه عقب مىزند ، با اينكه با سعى هر چه تمامتر مخفى مىداشتند ؛ از قبيل عمل حاطب بن ابى بلتعه و غيره و سرّ نهانى آنان را چنان بر ما و آشكارا مىفرمايد كه تمام
هامش
( 1 ) . سورهء طارق ( 86 ) ، آيهء 9 .
( 2 ) . « جنّتان مدهامّتان » ص 39 ، جنّة دوم .