چيست هيچ عملى در شب و روز ننمودم مگر اينكه كم آمده . خطاب مىرسد اين چيزى است كه دربارهء تو گفتند و تو از او برى بودى . اين حديث شريف نبوى صلّى اللّه عليه و آله به منطوقه واجب مىكند بر من اينكه شكر نمايم بر آنچه براى من هديه فرستادى از نعمت خداوند خير تو را زياد و عطاى تو را بزرگ نمايد به اينكه اگر فرض كنم تو مشافهة با من به تهمت و سفاهت درآئى روبرو با من به وقاحت و عدوان معامله نمائى و هميشه بر اين عمل مداومت نمائى در شب و روز بر اين عمل سوء خود مستقيم باشى در نهان و آشكارا من با تو مقابلى نخواهم نمود مگر به گذشت نيكو و صفا و معامله نكنم با تو مگر به دوستى و وفا ؛ زيرا كه بهترين عادات و تمامتر سعادات اين است و ديگر اينكه بقيهء حيات عزيزتر است از اينكه صرف نمايم در غير تدارك فوت شده از عمرو تتمهء اين عمر كوتاه وسعت ندارد مؤاخذه نمودن احدى را بر تقصير . علاوه اگر بخواهم عنان را رها كنم بر مجازات اهل تعدّى و مكافات بخواهم نمايم ، راه دارم به از بين بردن و فانى نمودن آنها .
نيشابورى در تفسير خود از حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله روايت نموده كه مىآورند در روز قيامت قومى را تا به نزديك بهشت مىرسند و بوى آن را استشمام مىكنند آن وقت كه بوى بهشت به مشام ايشان مىرسد و به دماغ ايشان مىخورد و قصور و حور و نعم آن را ديدند خطاب مىرسد : برگردانيد ايشان را كه نصيبى در بهشت ندارند ببريد ايشان را در آتش ، پس برمىگردانند آنها را به حسرتى كه ما فوق ندارد مىگويند : يا ربّنا ! لو ادخلتنا النار قبل أن تريناما أريتنا من ثوابك و ما اعددت فيها لأوليائك كان أهون علينا . پس خطاب مىرسد كه خواستيم حسرت شما زياد شود : إذا خلوتم بى بارزتمونى بالعظائم و إذا لقيتم النّاس لقيتموهم مخبتين « 1 » بوديد رياكار ظاهر شما غير از باطن شما بود ، از مردم مىترسيديد و از من حيا نمىكرديد ! اكنت أهون النّاظرين عليكم اليوم اذيقكم أليم عذابى مع ما حرمتكم من النّعيم .
فرموده رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله به ابى ذر غفارى : يا اباذر ! اتّق اللّه و لاتر النّاس انّك تخشى اللّه فيكرمونك و قلبك فاجر .
و در « تفسير ملا فتح اللّه » است قال رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله : لا يقبل اللّه قولا إلّا به عمل و لا يقبل اللّه
هامش
( 1 ) - ملاقات مىنمائيد آنها را در حال فروتنى .