يعنى فوايدى كه عايد انسان شود ، نيست مگر ثمرات مساعى جميلهء او در دنيا ، و زود باشد كه ثمرات سعى خود را در دار آخرت ، مشاهده كند . و حضرت رسول ص مىفرمايد : « عاقل كسى است كه پست كند نفس خود را و عمل كند از براى بعد از موت ، و احمق كسى است كه متابعت كند نفس و هواى خود را و تمنّى كند بر حقّ تعالى آرزوها را » ؛
فَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يَهْدِيَهُ يَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ
« 15 » ؛ يعنى : « كسى را كه مىخواهد حقّ تعالى هدايت او را به سوى خير و رحمت خود ، منشرح مىسازد صدر او را از براى تسليم اوامر و نواهى خود » .
و اين طايفه ، در امر دنيا و رزق ، مساعى جميله به عمل مىآورند ، و حالآنكه حقّ تعالى ضامن شده رزق عباد را ، كه :
وَ فِي السَّماءِ رِزْقُكُمْ وَ ما تُوعَدُونَ
« 16 » ،
وَ مَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ
« 17 » ،
وَ مَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً * وَ يَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لا يَحْتَسِبُ
« 18 » ؛ امر فرموده به توكّل و تقوى در رزق و اعتماد به كرم و رحمت او . و اين طايفه ، در امور دنيا و آخرت ، برعكس يكديگرند .
طايفهء ثالثه از اهل غرور ، آنانند كه در نجات اخرويّه ، مغرور به نسب شدهاند و اطاعت اوامر و نواهى را نمىنمايند و نظر نمىكنند به قول حقّ تعالى :
فَإِذا نُفِخَ فِي الصُّورِ فَلا أَنْسابَ بَيْنَهُمْ يَوْمَئِذٍ
« 19 » ، و :
إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاكُمْ
« 20 » ، و آنكه حقّ ، جلّ و علا ، دربارهء فرزند حضرت « نوح » ع فرمود كه :
هامش
( 15 ) - سورهء 6 آيهء 125
( 16 ) - و روزيتان و آنچه به شما وعده مىدهند در آسمان است : سورهء 51 آيهء 22
( 17 ) - . . . و آنكس كه به خدا توكّل كند ، پس خدا او را بس است . . . : سورهء 65 آيهء 3
( 18 ) - به منهج حاضر ، صفحهء 98 رجوع شود .
( 19 ) - پس چون در صور دميده شود ( و قيامت بر پا گردد ) ، آن روز ميانهء ايشان خويشى نباشد . . . : سورهء 23 آيهء 101
( 20 ) - به منهج اوّل ، صفحهء 12 رجوع شود .