در حالت خاصى كه قابل توصيف نيست فرو مىبرد ، به هنگام مطالعه آن گويا تمام آنچه را كه امام عليه السّلام توصيف كرده در پيش خود مجسم و به راستى اگر كسى بخواهد پند و اندرز بگيرد بايد اين سخن را كرارا مطالعه كند ، جالب توجه اين كه :
« ابن ابى الحديد » مىنويسد « من به آنچه كه همه ملتها قسم مىخورند سوگند ياد مىكنم كه از پنجاه سال پيش تا هم اكنون بيش از هزار بار اين سخن را خواندهام و در هر بار در دلم لرزش ، ترس و موعظه تازهاى پديد آمد و به سختى در قلبم اثر مىگذاشت ، اعضاء و جوارحم به لرزه مىافتاد ، نشده است در آن تأمل كنم جز اين كه در آن حال به ياد مرگ خانواده ، بستگان و دوستانم افتادهام ، درست برايم مجسم مىشد كه من همانم كه امام عليه السّلام توصيفش را كرده است ! چقدر واعظان ، خطبا ، گويندگان و افراد فصيح در همين باره سخن گفته اند و من گوش فرا دادهام و من در سخنانشان دقت و تأمل نمودهام ، اما در هيچكدام تاثير سخن امام عليه السّلام را نيافتهام بنا براين اين تاثيرى كه بر قلب من مىگذارد يا از ايمانى است كه به گوينده آن دارم و يا ايمان و نيت و يقين و اخلاص او سبب شده است كه اين چنين در روح شنونده اثر مىگذارد و در قلبها جايگزين شود » .
( شرح ابن ابى الحديد ج 11 ص 153 )
( 409 . )
اى الجديدين ظعنوا فيه كانوا عليه سرمدا ظاهر اين جمله اين است كه در عالم برزخ كسانى كه شب از دنيا رفتهاند همچنان شب براى آنها ادامه دارد و كسانى كه در روز از دنيا رفتهاند روز بر ايشان امتداد خواهد داشت .
ولى اين سخن ظاهرا با بعضى از آيات قرآن كه مىگويد : افراد ستمگر همچون تابعان فرعون هر صبحگاهان و شامگاهان بر آتش عرضه مىشوند (
« النَّارُ يُعْرَضُونَ عَلَيْها غُدُوًّا وَ عَشِيًّا »
سوره مؤمن آيه 46 ) سازگار نيست ، مگر اين كه