زندگانى چهارده معصوم ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 106

نقل نموده‌اند . « 1 » كشى مىگويد : ابان بن تغلب سى هزار روايت از امام صادق نقل نموده است . نجاشى مىگويد كه وشا گفته : نهصد نفر از بزرگان را در مسجد رسول الله ديدم كه همه مىگفتند : حَدَّثَنِى جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ الصَّادِق . چون عمر امام صادق ( ع ) در پايان دولت بنىاميه و اول دولت بنىعباس واقع بود و اين دولت قدرتى نداشتند ، - دولت بنىاميه رو به زوال بود و دولت بنىعباس هنوز قدرتى نيافته بود ، - از اين جهت توانست به نشر معارف اسلامى بپردازد و چندين هزار دانشمند در علوم اسلامى در عالم اسلام تربيت كند . امام صادق در فقه شاگردانى چون : جميل بن دراج ، عبدالله بن مسكان ، عبدالله بن بكير ، حماد بن عيسى ، حماد بن عثمان و ابان بن عثمان را كه از فقهاى بزرگ اسلامند ، به اسلام هديه كرد كه از اصحاب اجماع بودند ؛ يعنى اماميه روايات آنان را بدون تفحص و چون و چرا مىپذيرد . در علم كلام شاگردانى چون هشام بن الحكم و مفضل ، و در تفسير كسى مثل ابى حمزه ثمالى را به عالم اسلام تحويل مىدهد . در مدت عمر سى و چهار سالهء ايشان ، مذهب تشيع رونق گرفت . ولى در دولت منصور دوانيقى علاوه بر محدوديت‌هايى كه براى ايشان پديد آمد و به عناوين مختلف از درس و تماس با ايشان و از انتشار روايات جلوگيرى شد ، افرادى را نيز در مقابل ايشان ساختند و از آنان فوق‌العاده طرفدارى شد ، تا از اين راه بتوانند نور معنويت امام صادق را خاموش كنند . ابوحنيفه ، قتاده و امثالهم را در فقه ، سفيان ثوريها را در عرفان ، ابن ابى العوجاها را در عقايد ساختند ؛ ولى روشن بود كه اين‌گونه افراد نمىتوانستند در مقابل آن بزرگوار بايستند . نقل شده كه منصور جلسه‌اى تشكيل داد كه امام صادق را علاوه بر بىاحترامى مجاب كنند ! قتاده چهل مسألهء غامض تهيه كرد كه از امام صادق ( ع ) بپرسد . چون امام صادق ( ع )