ها
(
h
) ا . پ . تپانچة بر روى .
و سپيدى روى مرغ . و نام حرف سى و يكم از حروف الفبا .
ها
(
h
) ع . ضمير مفرد مؤنث غايب يعنى آن واو . و نيز كلمهء ها بمعنى اينك مىآيد چنان كه هرگاه به مردى گويند . اين انت ، جواب مىگويد : ها انا ذا : يعنى اينك منم . و اگر بزنى گويند : اين انت ، ها انا ذه ، و اگر به كسى گويند : اين فلان ، هرگاه نزديك باشد مىگويد : ها هو ذا و هرگاه دور باشد مىگويد : ها هو ذاك و در زن هرگاه نزديك بود مىگويد : ها هى ذه ، و اگر دور بود مىگويد : ها هى تلك .
و ضمير ها استعمال مىگردد در موضع جر و نصب هر دو . قوله :
فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَ تَقْواها
. و در قسم و سوگند گويند :
لا ها الله ما فعلت : يعنى سوگند به خدا نكردم من .
ها
(
h
) و
هاء
(
h '
) ا .
ع . نام حرف ه . ج : هاءات .
ها
(
h
) و
هاء
(
h '
) ع .
اسم فعل است بمعنى خذ يعنى بگير و استعمال مىگردد با كاف خطاب و يا بدون آن چنان كه در مذكر در مفرد مىگويند : هاء و هاك ، و در تثنيه : هاؤما و هاكما و در جمع هاؤم و هاكم . و منه قوله تعالى :
هاؤُمُ اقْرَؤُا كِتابِيَهْ
. و در مؤنث در مفرد هاء و هاك و در تثنيه هاء و هاكما و در جمع هاؤن و هاكن .
هاء
(
h '
) و
ها
(
h
) ع .
به اين كلمه هم شتر را مىرانند و هم مىخوانند .
هاء
(
h 'e
) ع . اسم فعل بمعنى بيار و بده . يق : هاء يا رجل اى هات و هائيا انتما و هاؤا انتم و هائى انت و هائيا انتما و هائين انتن .
ر . هات .
هاءات
(
h ' t
) ع . ج . ها و ماء .
هاب
(
h b
) ا . ع . مار . و نيز كلمهايست كه بدان اسب را زجر كنند و خوانند . و هاب هاب : كلمهايست كه بدان شتر را وقت راندن زجر كنند .
هابدة
(
h bedat
) ا . ع . زن حنظل چيننده . ج : هوا بد .
هابذة
(
h bezat
) ا . ع .
ماده شتر تيزرو .
هابر
(
h ber
) ص . ع . ضرب هابر : زدنى كه گوشت را ببرد .
هابش
(
h bec
) ص . ع .
ورزنده و فراهم و گرد آورنده .
هابشة
(
h becat
) ا . ع .
گروه و جماعت نو و جديد .
هابط
(
h bet
) ص . ع . فرود آورنده و نازل شونده و فرودآينده .
هابع
(
h be '
) ص . ع . خرى كه در رفتن گردن دراز كند . ج : هوابع .
هابعة
(
h be'at
) ص . ع .
مؤنث هابع . ج : هوابع .
هابى
(
h bi
) ص . ع . موضع هابى التراب : جايى كه خاك آن در نرمى مانند غبار باشد . و نيز هابى : پوشيده شده و آگنده شدهء از غبار و گردآلود .
هابى
(
h bi
) ا . ع . خاك گور .
هابية
(
h beyat
) ص . ع .
نجوم هابية : ستارگان پوشيده شدهء از غبار .
هابيغى
(
h biqi
) ص . پ .
حقيقى ضد مجازى .
هابيل
(
h bil
) ا . ع . نام پسر آدم كه بر دست برادر خود قابيل كشته شد .
هات
(
h te
) ع . اسم فعل يعنى بيار و بده . يق : هات يا رجل و هاتيا و هاتوا و هاتى و هاتيا و هاتين .
هاتا
(
h t
) و
هاتاك
(
h t ka
) ع . يعنى آن و اين .
هاتان
(
h t ne
) ع . يعنى اين دو ولى در مؤنث استعمال مىكنند .
هاتر
(
h ter
) ص . ع . هتر هاتر . ر . هتر .
هاتف
(
h tef
) ص . ع . ستاينده .
و آواز كننده . و هتف به هاتف : آواز كرد او را آواز كنندهاى كه آواز آن شنيده شد و خودش ديده نشد .
هائف
(
h ef
) ا . پ . مأخوذ از تازى - فرشتهاى كه از عالم غيب آواز دهد .
هاتل
(
h tel
) ص . ع . ابر بسيار بارنده . ج : هتل . يق : سحائب هتل .
هاتن
(
h ten
) ص . ع . سحاب هاتن : ابرى كه گاه ببارد و گا نبارد . ج :
هتن .
هاتيك
(
h tika
) ع . يعنى آن و اين .
هاث
(
h ss
) ص . ع . دروغگوى .
هاجة
(
h jat
) ا . ع . غوك ماده .
هاجة
(
h jjat
) ص . ع . عين هاجة : چشم بمغاك فرو رفته .
هاجد
(
h jed
) ص . ع . شب خوابيده و شب زندهدار . ج : هجد و هجود .
هاجر
(
h jar
) ا . ع . نام مادر اسمعيل پيغمبر .
هاجر
(
h jer
) ا - ص . ع . سخن پريشانگوى . و جدايىكننده . و لايق و فايق از ديگران . و نام قبيلهاى از تازيان .
هاجرات
(
h jer t
) ع . ج . هاجرة .