او را جراحت و به درد آورد . و نيز مض :
مكيدن و يا سخت مكيدن . و مض الكحل العين مضا ( از باب نصر و سمع ) : سوخت سرمه چشم را و رنجانيد آن را .
مض
(
mezza
) و (
mezze
) و (
mezzo
) و (
mezzon
) ا . ع . كلمهايست به معناى لاى نافيه يعنى حركت دادن هر دو لب را چندانكه شنيده شود آوازى كه بلاى نافيه ماند و در آن مطمع اجابت باشد . المثل : ان فى مض لمطمعا .
و قولهم : ما علمك اهلك الامضا و بضا و ميضا و بيضا : يعنى نياموختند ترا كسان تو جز آنكه چون كسى از تو سؤال كند از دهان آوازى برآرى و جواب صحيح از لا و نعم نگويى .
مضاء
(
maz '
) ا . ع . ابو المضاء :
اسب .
مضاء
(
maz '
) م . ع . مضى مضاء و مضوا : ر . مضو .
مضاء
(
moz '
) م . ع . مضى السيف مضاء ( از باب نصر و ضرب ) : بريد آن شمشير . و مضيت على بيعى : جايز داشتم بيع را .
مضاءلة
(
moz 'alat
) م . ع .
ضاءل شخصه مضاءلة : خرد و حقير نمود جثهء خود را .
مضاب
(
maz bb
) ع . ج .
مضبة .
مضابث
(
maz bes
) ا . ع .
مضابث الاسد : ناخنهاى شير .
مضابحة
(
moz bahat
) م . ع .
روباروى همديگر را دشنام دادن و بد گفتن .
مضاجة
(
mos jjat
) م . ع .
ضاج مضاجة و ضجاجا : ر . ضجاج .
مضاجر
(
maz jer
) ع . ج .
مضجر .
مضاجع
(
maz je '
) ع . ج .
مضجع .
مضاجع
(
moz je '
) ص . ع .
همخوابه .
مضاجعة
(
moz ja'at
) م . ع .
ضاجع امراته مضاجعة و ضجاعا :
هم بستر خود كرد زن خود را .
مضاجير
(
maz jir
) ع . ج .
مضجر .
مضاحاة
(
moz h t
) م . ع .
ضاحاه مضاحاة و ضحاء : هنگام چاشت آمد او را .
مضاد
(
moz dd
) ص . ع .
مخالف .
مضاد
(
moz d
) و (
moz dd
) ص . پ . مأخوذ از تازى - حريف . و خصم و دشمن . و معارض و مخالف .
مضادة
(
moz ddat
) م . ع .
ضاده مضادة : خلاف كرد با او . و ضاد الله بين الشيئين : قرار داد خدا يكى از آن دو چيز را ضد ديگرى . و منه قول على عليه السلام : بمضادته بين الامور عرف ان لا ضد له . و قوله : ضاد النور بالظلمة اى جعل النور ضد الظلمة .
مضادت
(
moz dat
) ا . پ .
مأخوذ از تازى - ضديت و مخالفت .
مضار
(
maz r
) ا . پ . مأخوذ از تازى - زيان و گزند و ضرر . و زيانها و مضرتها .
مضار
(
maz rr
) ع . ج .
مضرة .
مضارب
(
maz reb
) ع . ج .
مضرب (
mazrab
) و (
mazreb
) و و مضربة (
mazrabat
) و (
mazrebat
) .
مضارب
(
moz reb
) ا . پ .
مأخوذ از تازى - جنگجو .
مضاربة
(
moz rabat
) م . ع .
ضاربه مضاربة و ضرابا فضربه : نبرد كرد او را در زدن پس غالب آمد بر وى . و ضاربا :
همديگر را با شمشير زدند . و ضارب له :
تجارت كرد در مال او باينكه بهرهء معينى از سود مروى را باشد . و نيز مضاربة :
انبازى كردن دو كس در مال و تن .
مضاربه
(
moz rebe
) ا . پ .
مأخوذ از تازى - يكديگر را كتك زدن . و تجارت كردن در مال كسى باينكه بهرهاى از سود مروى را باشد .
مضاربهكار
(
moz rebe - k r
) ا . پ . سوداگرى كه مايه ندارد و از مال ديگرى سوداگرى مىكند .
مضارة
(
moz rat
) ا . ع .
مضارة اللبن : آنچه روان باشد از شير .
مضارة
(
moz rrat
) م . ع .
ضار مضارة و ضرارا : ر . ضرار .
مضارج
(
maz rej
) ع . ج .
مضرج .
مضارحة
(
moz rahat
) م . ع .
همديگر را دشنام دادن . و تير انداختن . و نزديك شدن . و ضراح مثله .
مضارسة
(
moz rasat
) م . ع . با همديكر جنگ كردن و دشمنى نمودن .
مضارع
(
moz re '
) ا . ع .
باصطلاح صرف فعل مضارع آن فعلى را گويند كه دلالت مىكند بر زمان حال و استقبال و گفتهاند آن را مضارع ازآنجهت گويند كه مشابه است باسم فاعل در حركات و سكنات و عدد حروف و صفت نكره و نيز مشابهت دارد با اسم جنس در خصوص و عموم يعنى همچنان كه اسم جنس اطلاق مىشود بر عموم افراد و مشترك ميان آنها مىباشد فعل مضارع نيز مشترك