مىباشد ميان حال و استقبال . و نيز مضارع را از ضرع بمعنى پستان گرفتهاند يعنى دو بچهاى كه با هم از يك پستان شير مىخورند و چون اين فعل با فعل ماضى هر دو از مصدر مشتق شدهاند مضارع ناميده شده . و نيز مضارع باصطلاح عروض نام بحرى از بحور شعر .
مضارع
(
moz re '
) ص . ع .
شبيه و مانند .
مضارعة
(
moz ra'at
) م . ع .
ضارعه مضارعة و ضراعا : مانا و برابر گرديد با او و مشابه وى شد .
مضاض
(
moz z
) ا . ع . خالص و بىآميغ . و آبى كه از شورى خوردن و به كار بردن نتوانند . و نام درختى . و نام كسى .
مضاضة
(
maz zat
) م . ع .
مضض مضضا و مضاضة و مضيصا ( از باب سمع ) : رنجيد و سوخت از مصيبت .
مضاعف
(
moz 'af
) ص . ع . هر چيز دو چندان شده و يا زيادتر .
مضاعف
(
moz 'af
) ا . ع .
باصطلاح صرف هر كلمهاى كه در آخر آن دو حرف از يك جنس باشد مانند مد .
مضاعف
(
moz 'af
) ص . پ .
مأخوذ از تازى - دو چندان و دو برابر و دو تا . و مضاعف كردن : دو چندان نمودن و دو برابر كردن و ضعف كردن .
مضاعفة
(
moz 'afat
) ا . ع . درع مضاعفة : زره از دو حلقه بافته شده .
مضاعفة
(
moz 'afat
) م . ع .
دو چندان و يا زياده كردن چيزى را . و بكنار چيزى دوگونهء آن چيز گردانيدن تا سه گونه گردد . و زره از دو حلقه بافتن .
مضاغ
(
maz q
) ا . ع . آنچه خاييده مىشود . يق : ما عندنا مضاغ : يعنى چيز خاييدنى نداريم . و هذه كسرة لينه المضاغ يعنى اين قطعهء نانى است كه نرم است در خاييدن .
مضاغة
(
moz qat
) ا . ع . هر چيز خاييده شده . و آنچه در دهان پس از خاييدن باقى ماند .
مضاغة
(
mozz qat
) ص . ع .
گول و احمق .
مضاغط
(
maz qet
) ع . ج . مضغط .
مضاغطة
(
moz qatat
) م . ع .
ضاغطوا مضاغطة : با هم انبوهى كردند و فشار دادند همديگر را .
مضاف
(
moz f
) ا . ع . كسى كه گرداگرد او را در جنگ گرفته باشند . و كسى كه خود را بقومى بچسباند و خود را اسناد بقومى دهد كه از ايشان نباشد . و آنكه خود را بسوى دشمنان قائم و بر پاى دارد . و ملجاء و جاى پناه و پسر خوانده . و بازخواندهء به ديگرى . و آنكه در نسب خود متهم باشد . و نيز مضاف چيز ميل داده شده به چيزى ديگر . و خمانيده شدهء بسوى آن .
و منه المضاف فى اصطلاح النحاة :
مانند غلام زيد زيرا كلمهء اول كه غلام باشد منضم شده و ميل كرده بكلمهء دويم كه زيد باشد تا كسب تعريف و تخصيص كند و كلمهء اول را را مضاف و كلمهء دويم را مضاف اليه نامند .
مضاف
(
moz f
) ا . پ . مأخوذ از تازى - اضافه شده و زياد گشته و افزون شده و خديه . و ملحق گشته . و مضاف كردن :
پيوسته نمودن . و ملحق كردن و افزودن و زياده گشتن .
مضافات
(
moz f t
) ا . پ . مأخوذ از تازى - متعلقات و منسوبات .
مضافرة
(
moz farat
) م . ع . هم ديگر را يارى كردن .
مضامة
(
moz mmat
) م . ع . ضامه مضامة و ضماما : فراهم آورد آن را .
مضامير
(
maz mir
) ع . ج .
مضمور .
مضامين
(
maz min
) ع . ج .
مضمون .
مضامين
(
maz min
) ا . پ .
مأخوذ از تازى - مضمونها و لطيفهها .
مضاناة
(
moz n t
) م . ع . ضاناه مضاناة : رنج كشيد آن را و سختى ديد .
مضانطة
(
moz natat
) م . ع .
ضانطوا مضانطة و ضناطا . ر . ضناط .
مضاوى
(
maz vi
) ا . ع .
پنجرهء قفس مانند .
مضاهاة
(
moz h t
) م . ع .
ضاهاه مضاهاة و ضهاء : مانند او شد و كار كرد مانند كار او .
مضاهاة
(
moz h t
) و
مضاهأة
(
moz ha'at
) م . ع . نرمى كردن . و شبيه گشتن و مانند شدن . و قرى بهما يضاهون قول الذين كفروا و يضاهئون .
مضاهات
(
moz h t
) ا . پ .
مأخوذ از تازى - شباهت به ديگرى داشتن .
مضاهبة
(
moz habat
) م . ع .
همديگر را دشنام دادن و بد گفتن . و بد گفتن روباروى .
مضائغ
(
maz 'eq
) ع . ج .
مضيغة .
مضائف
(
maz 'ef
) ا . ع .
مضائف الوادى : كرانههاى وادى .
مضائق
(
maz 'eq
) ع . ج .
مضيق .
مضايقة
(
moz yaqat
) م . ع .
ضايقه مضايقة : دشوارى كرد با او و تنگ گرفت .
مضايقت
(
moz yaqat
) و
مضايقه
(
moz yeqe
) ا . پ . مأخوذ از تازى -