تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2913

مساهمون:

ص٢٩١٣
(
gar
) .

گن

(
gon
) ا . پ . گند و خايه . و گن ابليس : دانه‌اى بسيار سخت و سياه رنگ ببزرگى جوز بوا كه چون آن را تكان دهند مغز در درون وى صدا كند .

گناه

(
gon h
) ا . پ . بزه و جرم و خطا و نافرمانى و عصيان و ذنب . و معصيت . و تقصير و قصور . و سهو . و غلط . و عيب . و جفا و ظلم . و بىگناه : بىتقصير .

گناه‌آمز

(
gon h - mez
) ا . پ . آنكه حكم بسياست جرم و گناه مىدهد .

گناهان

(
gon h n
) ا . پ . ج . گناه .

گناه بخشى

(
gon h - baxc
) ص . پ . بخشاينده و عفوكنندهء گناه و جرم .

گناه بخشى

(
gon h - bacxi
) ا . پ . عفو . و آمرزش گناه و تقصير .

گناهكار

(
gon h - k r
) ا و ص . پ . بزهگار . و عاصى و نافرمان و مجرم و مذنب و مقصر و معصيت‌گار .

گناهكاران

(
gon h - k r n
) پ . ج . گناهكار .

گناهكارى

(
gon h - k ri
) ا . پ . چگونگى گناه و طريقهء تقصير . و تقصير و نافرمانى و عصيان . و جريمانهء جرم و گناه .

گناه نكرد

(
gon h - na - kard
) ص . پ . بىگناه و بىتقصير .

گنبد

(
gonbad
) ا . پ . قبه و نوعى از عمارت مدور كه از خشت و گل و گچ و آجر پوشند . و طاق . و محراب . و برج . و نوعى از آئين بندى كه مانند قبه سازند . و غنچهء گل . و پياله . و جستخيز . و گنبد آب : حباب . و گنبد ازرق : آسمان . و گنبد آفت‌پذير : نيز آسمان . و گنبد اعظم : فلك الافلاك . و گنبد تيزرو : و يا گنبد چار بند و يا گنبد جان ستان و يا گنبد حراقه رنگ و يا گنبد خضرا و يا گنبد دود گشت و يا گنبد دور گشت و يا گنبد دولاب رنگ و يا گنبد دولابى و يا گنبد شنگرف و يا گنبد صوفى لباس و يا گنبد طاقديس و يا گنبد فيروزه خشت و يا گنبد گيتى نورد و يا گنبد مقرنس و يا گنبد نارنجى و يا گنبد نارنگ و يا گنبد نيلوفرى : آسمان . و گنبد دماغ : حنك و سقف دهان . گنبد گل : غنچه . و پيالهء زرين . و گنبد مايل : آسمان چهارم . و گنبد معنبر : موى سر معشوق درصورتىكه سر وى برهنه باشد .

گنبددژ

(
gonbad - dej ?
) ا . پ . نام قلعه‌اى كه گشتاسب افراسياب را در آن حبس كرده بود .

گنبددار

(
gonbad - d r
) ص . پ . داراى قبه و گنبد . و مانند گنبد و به شكل گنبد .

گنبده

(
gonbade
) ا . پ . گنبد و قبه . و جستخيز . و غنچهء گل . و پياله .

گنبدى

(
gonbadi
) ا . پ . گنبد و قبه . و خيمه‌اى كه بيك ديرك بر پاى باشد . و جستخيز .

گنج

(
ganj
) ا . پ . خزانه و ذخيره . و دفينه و خزانهء پنهانى و زر و گوهرى كه در زير زمين دفن كرده باشند . و مخزن و انبار . و انبار خانه . و تجارتخانه . و صندوق و تپنگو . و گنج افراسياب : نام گنج چهارم از هشت گنج خسرو پرويز . و گنح الهى : قناعت . و كلام خدا . و گنج باد و يا گنج باد آور و يا گنح باد آورد : هر چيز كه اندوخته كنند بدون هيچ زحمت و مشقتى . و گنج پنهانى و دفينه . و سود خدا داد . و نام گنج دويم از هشت گنج خسرو پرويز . و نام نوائى از باربد . و گنج بار كه گنج گاو و گنج شادآور نيز گويند : نام گنج هشتم از هشت گنج پرويز . و گنج حكيم : سورهء مباركهء فاتحة الكتاب . و گنج خاكى : آدم ابو البشر و فرزندان وى . و گنج خضرا : نام گنج ششم از هشت گنج پرويز . و گنج‌دار : نام نوائى از موسيقى . و گنج ديبه : نام گنج سيوم از هشت گنج پرويز . و گنج روان : نام گنج قارون . و گنج سوخته : يعنى گنج سنجيده : نام گنج پنجم از هشت گنج پرويز . و نام نوائى از موسيقى و گنج شادآور : گنج بار كه گنج هشتم باشد از هشت گنج پرويز . و گنج شايگان : همان گنج باد آورد است كه نام گنج دويم باشد . و گنج عروس : نام گنج اول از هشت گنج پرويز . و نام يكى از تصنيفات بار بد . و گنج فريدون : نام نوائى از موسيقى . و گنج كاوس : نام لحن هيفدهم از سى لحن بار بد كه گنج گاو نيز ناميده مىشود . و گنج گاو و يا گنج گاوان و يا گنج گاوميش : نام گنج جمشيد كه در زمان بهرام گور ظاهر شد . و نام لحن هفدهم از سى لحن باربد .

گنج

(
genj
) ا و ص . پ . صاحب عجب و تكبر و خود ستاى . و گيج و سرگشته و حيران .

گنج

(
gonj
) ا و ص . پ . گنجايش و وسعت . و قابليت و استعداد و گنجانيدن و چون چيزى را در ميان جمعى از مردمان قسمت كنند رسد و قسمت هر يك از آنها را گنج نامند .

گنجا

(
gonj
) ا . پ . قابليت و استعداد گنجيده شدن .

گنجار

(
ganj r
) و گنجاره (
ganj re
) ا . پ . غازه و غنجار و گلگونه .

گنجاره

(
ganj re
) ا . پ . كنجد .