تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2857

مساهمون:

ص٢٨٥٧
واقع شده اى لم يرها . و گاه كاد بمعنى اراد آيد قوله تعالى :
أَكادُ أُخْفِيها
اى اريد . و قولهم : عرف فلان ما يكاد منه اى ما يراد منه و چون كسى از تو چيزى طلب كند و ارادهء دادن نداشته باشى مىگوئى : لا و لا كودا و يا لا مكادة . و يق : يكود بنفسه كودا ( از باب نصر ) : اى يجود يعنى جان مىدهد .

كود

(
kud
) ا . پ . توده و انبار غله . و مجموعه و جمع كرده شده و فراهم آورده شده ضد پراكنده . و آنچه در كشت زار ريزند تا زمين نيرو گيرد و زراعت خوب حاصل آيد و كوت نيز گويند .

كود

(
kavod
) ص . پ . كبود .

كؤداء

(
koad '
) ا . ع . دم سرد دراز و آه .

كوداب

(
kud b
) ا . پ . دوشاب كه از شيرهء انگور پزند .

كودأة

(
kavda'at
) م . ع . كودا كودأة : دويد .

كودال

(
kud l
) ا . پ . مغاك و خندق و گودال . و چاه . و كج بيل .

كودبان

(
kud - b n
) و (
kuda - b n
) ا . پ . قسمى از جهاز شتر . و چوب جهاز شتر .

كودة

(
kavdat
) م . ع . تودهء خاك و جز آن . ج : اكواد .

كودر

(
kavdar
) ا . ع . نام پادشاهى و يا سردارى .

كودر

(
kudar
) ا . ع . زمين دامنهء كوه . و چرم نازكى كه آستر موزه و يا كفش كنند .

كودره

(
kavdare
) ا . پ . مرغابى . و نوعى از بط .

كودك

(
kudak
) ا . پ . پسر . و طفل و بچه خواه پسر باشد و يا دختر و خرد سال و فرزند . و غلام بچه .

كودكانه

(
kudak ne
) ص و م ف . پ . بچگانه و بطور بچگى .

كودكش

(
kud - kac
) ا . پ . جاروب كش كوچه و برزن .

كودكه

(
kudake
) ا . پ . طفل كوچك .

كودكى

(
kudaki
) ا . پ . بچگى و طفوليت . و نادانى و جهالت .

كودگر

(
kud - gar
) ا . پ . بيلدار . و كاونده و حفار .

كودن

(
kavdan
) و (
kudan
) ص . پ . كمينه و دون . و كم عقل و كم خرد و نادان و كند فهم و كج طبع و بىادراك . و كله گنده و كلان سر .

كودن

(
kavdan
) و (
kudan
) ا . پ . ستور باركش پير . و مرد كم خرد .

كودن

(
kavdan
) ا . ع . مرد كاهل گول .

كودن

(
kavdan
) و كودنى (
kavdaniyy
) ا . ع . يابو و اسب تاتارى و اسب هجين . و پيل . و استر . و ستور پالانى .

كودنى

(
kavdani
) ا . پ . كند فهمى و حماقت .

كوده

(
kude
) ا . پ . كمان زين . و كليدى كه سر آن خميده باشد . و دندانهء كليد . و كودهء پستان : حلمه و سر پستان .

كوديان

(
kudiy n
) و كودين (
kudin
) و كودينه (
kudine
) ا . پ . كلان و ميخكوب و كدين .

كوذان

(
kavz n
) ا . پ . كلان . و بزرگ و فربه .

كوذر

(
kuzar
) ا . پ . پوست گوساله . و تيماج آستر موزه .

كوذره

(
kavzare
) ا . پ . كودره .

كور

(
kavr
) ا . پ . زمينى كه داراى پستى و بلندى بسيارى بود و قابل زراعت و آبادانى نباشد . و سراب .

كور

(
kavr
) ا . پ . پيچ دستار . و پيچ از هر چيزى . و دور . ج : اكوار . و گلهء بزرگ از شتران تا يك‌صد و پنجاه و دويست . و گلهء گاوان بسيار . ج نيز : اكوار . و سرشت و طبيعت . و ارزانى و بسيارى از هر چيزى . يق : نعوذ بالله من الحور بعد الكور اى من النقصان بعد الكمال او من القلة بعد الكثرة . و نيز كور : نام كوهى . و نام زمينى .

كور

(
kavr
) م . ع . كار الرجل العمامة على راسه كورا ( از باب نصر ) : پيچيد آن مرد عمامه را بر دور سر خود . و كار الارض : كند و حفر كرد زمين را . و كار فلان : شتافت فلان . و كار فلانا : انداخت فلان را . و كشت فلان را . و كار الرجل : پشتوارهء جامه برداشت و حمل كرد آن مرد .

كور

(
kur
) ص . پ . نابينا . و كور شدن : نابينا شدن . و كور كردن : نابينا كردن .

كور

(
kur
) ا . پ . آدم نابينا و آدم يك چشم . ج : كوران .

كور

(
kur
) ا . ع . پالان . و پالان با اسباب آن . ج : اكوار و اكور و كبران . و خانهء زنبور عسل . و مأخوذ از فارسى : كورهء آهنگرى كه از گل ساخته باشند .

كور

(
kavar
) ا . پ . گياهى خاردار كه كبر نيز گويند .

كور

(
kovar
) ع . ج . كورة .

كوراب

(
kur b
) ا . پ . آنكه بسيار تشنه باشد و آب اندك خورد . و سراب .

كورابين

(
kur bin
) ا . پ . آوندى مانند كفهء ترازو و از برگ خرما و يانى كه
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2857 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )