تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1845

مساهمون:

ص١٨٤٥

ستان

(
set n
) ا . پ . آستان و درگاه و كفش كن .

ستان

(
set n
) ص و م ف . پ . خفته و خوابيده . و پشت داده و بر پشت خوابيده . و مستلقى . و بىصبر و بيطاقت . و ضعيف و ناتوان و عاجز . و ستان افگندن : پشت انداختن به روى زمين كسى را . و ستان خوابيدن : پشت خوابيدن .

سنان

(
set n
) پ . حرف اسمى كه چون ملحق به اسمى گردد معنى انبوهى و بسيارى بان مىدهد مانند گلستان يعنى باغى كه داراى گلهاى بسيار بود و نيستان : زمين نىزار كه انبوه از نى باشد .

ستانا

(
sat n
) ص . پ . گيرنده و ستاننده .

ستاندن

(
sat ndan
) ف م . پ . گرفتن . و زن گرفتن .

ستانده

(
sat nde
) ص پ . ربوده شده و برده شده .

ستانند

(
sat nand
) ا . پ . بنائى كه به روى ستون تكيه نموده بر پا باشد .

ستانه

(
set ne
) ا . پ . آستانه و كفش كن . و اشك درخت رز . و جوانهء درخت . و اشك چشم . و چشم زخم .

ستانيدن

(
sat nidan
) ف م . پ . گرفتن و ربودن .

ستاوند

(
sat vand
) و (
sot vand
) ا . پ . رواق و بالاخانه‌اى كه پيش آن مانند ايوان گشوده بود . و صفهء بلند بزرگ . و صفه‌اى كه سقف آن را بيك ستون برافراشته باشند .

ستاوه

(
sat ve
) و (
set ve
) ا . پ . مكر و حيله و فريب و خدعه .

ستاويز

(
sat viz
) ا . پ . طره‌هاى اطراف بام . و رواق و پيش خانه .

ستاويز

(
set viz
) ا . پ . محل خريد و فروش و بازار . و قنارهء قصابى . و كرسى قاضى .

ستاوين

(
sat vin
) ا . پ . دكان قصابى . و جاى ستون‌دار .

ستاه

(
set h
) ا . پ . كوكب و ستاره . و نقره و سيم قلب و ناسره . و نام پرده‌اى از موسيقى .

ستاهى

(
sot hiyy
) ص . ع . كلان سرين . و آنكه سرين كلان دوست دارد . ج : ستهان .

ستائر

(
sat er
) ع . ج . ستارة .

ستاى

(
set y
) ا . پ . ستا و ستايش و دعا و ثنا .

ستايش

(
set yec
) پ . م ح . ستائيدن . وا . دعا و ثنا . و شكر نعمت . و تمجيد و مدح و تحسين . و تشكر و شكرگزارى . و جلال . و حمد . و معما و لغز . و ستايش كردن و يا ستايش دادن : خدا را حمد كردن و ستودن . و شكر نعمت بجاى آوردن .

ستايشستان

(
set yecest n
) ا . پ . محل عبادت و مزگت .

ستايشگاه

(
set yec - g h
) ا . پ . محل ستايش . و باصطلاح عروض شريطه و مخلص شعر . و بيتى كه قصيده و يا قطعه و يا مثنوى بدان تمام شود . و گريزگاه شعرا در تغزل بمدح ممدوح و آن را شاه بيت نيز گويند .

ستايشگر

(
set yec - gar
) ا . پ . ستايش كننده و عبادت كننده .

ستايشگرى

(
set yec - gari
) ا . پ . حمد و عبادت و دعا .

ستاينده

(
set yande
) افا . پ . مدح كننده و تعريف نماينده و مداح و ستايش‌كننده .

ستاييدن

(
set yidan
) ف م . پ . تمجيد كردن و حمد كردن و ستايش كردن . و ناميدن . و آواز كردن .

ستب

(
satb
) ا . ع . رفتارى فوق عنق .

ستبر

(
setabr
) ا . پ . هنگفت و سطبر و غليظ و كلفت و گنده و درشت و لك .

ستبرناى

(
setabrn y
) ا . پ . كلفتى و غلظت و گندگى و درشتى و بزرگى اندازه و مقدار و قامت .

ستبرى

(
setabri
) ا . پ . گندگى و سطبرى و غلظت و كلفتى . و ستبرى آواز : گرفتگى آواز و درشتى آن .

ستة

(
settat
) ا . ع . شش و در مذكر استعمال مىشود مانند ستة رجال . و ستة ضرورية : هوا و اكل و شرب و حركت و سكون بدنى و حركت و سكون نفسانى و خواب و بيدارى و استفراع و احتباس .

ستخر

(
setaxr
) ا . پ . استخر و تالاب و آبگير و حوض . و نام قلعه‌اى در فارس .

ستخسه

(
setaxse
) ا . پ . غربال و پرويزن و هلهال و كم مانندى كه بدان چيزى را بيزند .

ستخوان

(
sotox n
) ا . پ . استخوان و عظم . و هستهء ميوه .

ستخيز

(
satxiz
) ا . پ . رستخيز و محشر و قيامت .

ستد

(
setad
) ا . پ . اخذ و قبض و دريافت . و ستدودهد : اخذ ورد . و وام گيرنده و پس دهنده .

ستدن

(
setadan
) ف م . پ . گرفتن و اخذ كردن . و ربودن . و بردن .

ستده

(
setade
) ص . پ . گرفته و اخذ شده . و نهاده و نصب شده . و دريافت شده .

ستر

(
satr
) م . ع . ستر الشيئ سترا ( از باب نصر ) : پوشانيد آن چيز را . و نيز ستر : بازداشتن از سؤال .

ستر

(
satr
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پرده و حجاب و نقاب و روپوش و پوشش .