تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1694

مساهمون:

ص١٦٩٤
و رنجيدن و آشفتن . و شوريده كردن . و مزاحمت كردن .

رنجين

(
ranjin
) ا . پ . سپار و آهن قلبه .

رنح

(
ranh
) ا . ع . دوار سر . و دماغ كوچك . و پاره‌اى از دماغ به شكل گنجشك كه از آن جدا مىباشد .

رنخ

(
ranx
) م . ع . رنخ رنخا و رنوخا . مر . رنوخ .

رند

(
rand
) پ . ح م . رنديدن . وا . حرف و سخن و گپ . و هر چيز خوش‌بو . و هر چيز مطبوع و خوشگوار و سهل الهضم . و هر چيز زمخت و قابض مانند پوست انار و مازو . و تراشه‌اى كه از چوب جدا شود . و دست افزارى كه درودگران بدان چوب و تخته تراشند و رنده نيز گويند و چوب‌تراش . و گرد و غبار . و دزدى و سرقت و يغما و تاراج . و درخت غار مورد .

رند

(
rand
) ا . ع . جوال مانندى كه از برگ خرما سازند . و نوعى از درخت خوشبوى . و عود . و مورد .

رند

(
rend
) ا و ص . پ . مردم زيرك و هوشيار . و غدار و بىباك و حيله‌باز . و لا ابالى و بىقيد . و منكر و باده پرست و مىخواره . و اوباش و فاجر و شهوت‌پرست . و آواره و ابن - سبيل . و گستاخ و شوخ و منكر اهل قيد و صلاح و كسى كه انكار وى از امور شرعى از زيركى باشد نه از جهل . و كسى كه ظاهر خود را در ملامت دارد و باطنش سلامت باشد . و رندان خاك بيز : باريك‌بينان و دقيق نظران و كسانى كه دقيقه‌اى از دقائق تحقيقات را فرو - نگذارند . و رند دهل دريده : كسى كه قدم از جادهء شرع بيرون نهاده باشد .

رند

(
rond
) ا . پ . يك نوع مرغى از جنس بلبل .

رندان

(
rend n
) پ . ج . رند .

رندانه

(
rend ne
) م ف . پ . بطور رندى و زيركى و حيله بازى .

رندانيدن

(
rand nidan
) ف م . پ . رنديدن كنانيدن و تراشيدن و ستردن فرمودن . و حكاكى كردن .

رندش

(
randec
) پ . م ح . رنديدن . وا . ريزه‌هائى كه از تراشيدن چوب و مس و برنج و جز آن بريزد . و تراشه و براده و خراشه .

رندك

(
rendak
) ا . پ . مصغر رند يعنى رند كوچك . و غلام بچه و كودك .

رنده

(
rande
) ا . پ . دست افزارى كه درودگران چوب و تخته را بدان تراشيده هموار كنند . و گياهى بهارى كه چرندگان ويژه گوسپندان بچريدن آن فربه گردند . و نوعى از چرم سياه رنگ . و بزرگ و عظيم .

رندى

(
randi
) ا . پ . جلا دهنده و هموار كننده . و براده . و خاك اره .

رندى

(
rendi
) ا . پ . زيركى . و حيله‌بازى و فريب و نيرنگ . و جرعه و نوش .

رنديدن

(
randidan
) ف م . پ . تراشيدن و رنده كردن . و جلا دادن و صيقل كردن و زدودن . و هموار و برابر كردن . و تراش كردن با تبر و تيشه . و ستردن . و سوهان كردن . و سودن . و خراشيدن . و رستن و روئيدن . و خراميدن بناز و تبختر .

رنديده

(
randide
) ص . پ . صيقل شده . و هموار و برابر شده . و تراشيده شده .

رنز

(
ronz
) ا . ع . ارز و برنج .

رنف

(
ranf
) و (
ranaf
) ا . ع . بيدمشك برى .

رنق

(
ranq
) و (
ranaq
) و (
raneq
) ص . ع . آب كدر و تيره .

رنق

(
ranq
) و (
ranaq
) م . ع . رنق الماء رنقا و رنقا و رنوقا ( از باب سمع و نصر ) : تيره و كدر گرديد آن آب . و رنق العيش كذلك .

رنق

(
raneq
) ص . ع . عيش رنق : زيست مكدر و ناخوش .

رنقاء

(
ranq '
) ا . ع . زمينى كه هيچ نروياند . ج : رنقاوات . و مرغ بر بيضه نشسته .

رنقاوات

(
ranq v t
) ع . ج . رنقاء .

رنگ

(
rang
) ا . پ . لون يعنى اثر مخصوصى كه در چشم از انعكاس اشعهء نور در روى اجسام پديد مىآيد . و هر مادهء ملونى . و گونه و چهره و سيما . و حصه و قسمت و نصيب . و عيب و عار . و محنت و آزار و رنج . و زور و قوت و توانائى . و روح و جان . و شترى قوى كه از بهر نتاج نگاهدارند . و مال و زر و اسباب . و نفع و فايده . و ژنده‌اى كه درويشان پوشند . و طرز و روش و سيرت و قاعده و قانون . و مثل و مانند و نظير و شبه . و نخجير . و بز كوهى . و گاو دشتى . و مكر و حيله و دغا . و رو و روئيدگى مانند خود رنگ يعنى خود رو . و خوبى و لطافت . و خوشى و خوشحالى . و تندرستى . و خجلت و شرمندگى . و خون . و رواج و رونق كار . و مايهء اندك و قليل . و زر و سيم دزدى . و قمار و حاصل قمار . خداوند و والى و صاحب . و بد كه نقيض خوب باشد . و شخص احول . و اخذ و دريافت . و خال و نقطهء سياهى كه بر جائى گذارند . و شيرين‌كارى . و جلاجل دايره . و خشم با خجالت آميخته . و شرم و حيا . و ناراستى و خيانت . و رنگ آزادان : طرز و روش و سيرت جوانمردان . و رنگ از آسمان تراشيدن : طلب محال كردن . و سعى و كوشش بىفايده نمودن . و رنگ از ديوار تراشيدن : گستاخى و شوخى كردن و ظريفى و بيحيائى نمودن . و رنگ آوردن و يا رنگ برآوردن : خجل
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1694 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )