تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 967

مساهمون:

ص٩٦٧
انقياد و تحقير حكم و فرمان و طغيان .

تمرد كن

(
tamarrod - kon
) ص . پ . نافرمان و مخالف و طاغى و عاصى و سركش .

تمردى

(
tamarrodi
) ا . پ . گردنكشى و كشى و خودسرى .

تمرز

(
tomarez
) و (
tommarez
) ص . ع . رجل تمرز : مرد پست بالا . و كذلك رجل تمرز .

تمرس

(
tamarros
) م . ع . سوده شدن يق تمرس بالشيئ اى احتك : سوده گرديد به آن چيز .

تمرص

(
tamarros
) م . ع . پريدن و رفتن چيزى و تمرص القشر عن السلت اى طار يعنى رفت پوست از جو .

تمرض

(
tamarroz
) م . ع . سست شدن در كارى .

تمرط

(
tamarrot
) م . ع . افتادن موى .

تمرع

(
tamarro '
) م . ع . شتافتن . يا چراگاه جستن . و جنبيدن بينى از خشم .

تمرغ

(
tamarroq
) م . ع . غلطيدن در خاك . و پيچيدن بر خود از درد و دور شدن از بدى . و انداختن لعاب از دهان يق تمرغ الحيوان . و تا دير چرانيدن شتران را در مرغزار . و دودله شدن در كار يق تمرغ فى الامر اى تردد . و قولهم تمرغ على فلان يعنى درنگ كرد فلان . و روغن ماليدن خود را و رخشان و لغزان نمودن اندام را .

تمرفق

(
tamarfoq
) م . ع . تمرفق اى اخذ بمرفقه : گرفت آرنج او را .

تمرق

(
tamarroq
) م . ع . موى بر افتادن و برون آمدن المثل رويد الغزو يتمرق اى امهل الغزو حتى يخرج الولد . و اصله ان امرأة كانت تغزو فحبلت فذكر لها الغزو فقالت ذلك فذهب مثلا .

تمرقزك

(
tamerqazak
) و (
tamorqazak
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - كلام خداى و قرآن مجيد .

تمرمر

(
tamarmor
) م . ع . جنبيدن و لرزيدن از شادى . و لرزيدن و جنبيدن ريگ .

تمرن

(
tamarron
) م . ع . افزون شدن . و افزونى كردن بر كسى . و بر كنار بودن . و خوى گرفتن بر چيزى .

تمرؤ

(
tamarro '
) م . ع . بتكلف مردمى كردن و فلان يتمرؤ بنا يعنى فلان مردمى و مروت مىطلبد بنقصان و عيب ما .

تمرى

(
tamriy
) ص . ع . رجل تمرى : مرد خرما دوست .

تمرى

(
tamarri
) م . ع . تمرى به : آراسته شد به آن .

تمرئ

(
tamri '
) م . ع . مرؤك الطعام گفتن مر كسى را .

تمريث

(
tamris
) م . ع . مهربان ناشدن گوسپند بربره بسبب بوى بد عرق آن . و ريزه ريزه كردن . و شكستن .

تمريح

(
tamrih
) م . ع . پاك كردن گندم از خاك بجاروب . و روغن ماليدن پوست را . و به آب پر كردن توشه‌دان نو را تا سوراخ درزها بند گردد . و به جنگ رفتن .

تمريخ

(
tamrix
) م . ع . روغن و جز آن ماليدن بر خود .

تمريد

(
tamrid
) م . ع . هموار و لغزان و درخشان ساختن بنا را . و تمراد ساختن جهة كبوتران . و خشودن . و برگ دور كردن از درخت .

تمرير

(
tamrir
) م . ع . تلخ كردن .

تمريش

(
tamric
) ا . ع . باران اندك .

تمريض

(
tamriz
) م . ع . بيمار دارى كردن . و توهين كردن چيزى را . و بر باد دادن گندم را . و كوتاهى نمودن در كارى .

تمريط

(
tamrit
) م . ع . كوتاه ساختن آستين جامه را چندانكه همچو چادر گردد . و موى بر كندن .

تمريغ

(
tamriq
) م . ع . در خاك غلطانيدن ستور را . و بسيار روغن كردن طعام را .

تمريق

(
tamriq
) م . ع . سرود فرومايگان گفتن .

تمرين

(
tamrin
) م . ع . مرنه تمرينا : نرم گردانيد آن را . و مرن فلانا بالارض : زد فلان را بر زمين . و مرن وجهه بالامر : سخت گرديد روى او در آن كار . و مرن فلان على الامر اى دربه : خوىگر كرد و عادت داد فلان را بر آن كار . و منه تمرين الصبى بالاعمال الشرعيه قبل البلوغ .

تمرين

(
tamrin
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آموختن بشاگرد مطالب علمى را بطريقى كه خوىگر بر آنها شود و در ذهن وى ملكه گردد .

تمزدن

(
tamzadan
) ف ل . پ . خاموش شدن و ساكت گشتن .

تمزر

(
tamazzor
) م . ع . جرعه جرعه نوشيدن . و مكيدن . و اندك نوشيدن . و دوشيدن باقىماندهء از شير . و يك بارگى نوشيدن .

تمزز

(
tamazzoz
) م . ع . مزمزان خوردن شراب را و يكيك مكيدن .

تمزع

(
tamazzo '
) م . ع . فلان يتمزع من الغيظ اى يتقطع : فلان پاره پاره مىشود از غيظ . و تمزعوه بينهم : بخش‌بخش كردند آن را ميان خود .

تمزق

(
tamazzoq
) م . ع . پاره‌پاره گرديدن جامه .