تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 670

مساهمون:

ص٦٧٠
آمدن و يا بهم برآمدن : منقبض شدن و به روى هم كشيده شدن . و جمع شدن و بسته شدن . و قهر كردن و آزرده شدن . و غضبناك شدن . و متنفر شدن . و رنجيده شدن . و مضطرب و پريشان شدن . و بهم بركردن : آزرده كردن و تصديع دادن . و بهم درشدن : مخلوط شدن و آميخته شدن . و برهم زده شدن . و بهم رسانيدن : بدست آوردن و ميسر كردن . و بهم رسيدن : يكديگر را ملاقات كردن . و ميسر شدن و حاصل شدن . و ظاهر گشتن و بوجود آمدن . و بهم زدن : آشفته كردن و باطل كردن و خراب كردن .

بهم

(
beham
) پ . كلمهء ايجاب يعنى بلى و آرى .

بهماة

(
bohm t
) ا . ع . واحد بهمى (
bohm
) .

بهمار

(
bahm r
) م ف . پ . متعدد و بسيار و چندين .

بهم‌آميختگى

(
be - ham - meyxtegi
) ا . پ . اختلاط .

بهم‌آميخته

(
be - ham - meyxte
) ص . پ . درهم و مخلوط و مختلط .

به همان

(
behm n
) ا . پ . مرادف فلان و به همان يعنى چون بطور مبهم خواسته باشند نام كسى و يا چيزى را بيان كنند اين كلمه را ذكر مىنمايند و گاه به همان كس و به همان چيز نيز مىگويند .

بهم‌آور

(
be - ham - var
) ص . پ . آنكه فراهم مىكند و مرتب مىسازد و ترتيب مىدهد . و مجتمع و مرتب .

بهم‌بربسته

(
be - ham - bar - baste
) ص . پ . موهوم و مشكوك .

بهم‌بربسته

(
be - ham - bar - baste
) ا . پ . گمان و وهم .

بهم‌برزدن

(
be - ham - bar - zadan
) ف ل . پ . شتاب‌زده شدن و شتابى كردن .

بهمة

(
bahmat
) ا . ع . ستور ريزه مانند بره و بزغاله و گوساله ج : بهم (
bahm
) و (
baham
) و بهام (
beh m
) و بهامات ج ج .

بهمة

(
bohmat
) ا . ع . كار سخت و مشكل . و دلاورى كه كسى بر او دست نيابد . و سنگ بزرگ . و لشكر . ج : بهم (
boham
) .

بهمة

(
bahemat
) ص . ع . ارض بهمة : زمين بهمىناك .

بهمتان

(
bahmat n
) ا . پ . سوسن سفيد و يا سوسن سرخ .

بهم‌رسانيدن

(
be - ham - ras nidan
) ف م . پ . حاصل كردن و بدست آوردن .

بهم زدن

(
be - ham - zadan
) ف م . پ . زير و رو كردن و خراب كردن و مخلوط كردن و بىترتيب كردن و آشفته كردن .

بهم‌زده

(
be - ham - zade
) ص . پ . مغلوب شده و شكست داده شده . و واژگون شده . و دلگير و غمگين .

بهمزگ

(
bahmazag
) ا . پ . تشى و خارپشت تيرانداز .

بهم‌سائى

(
be - ham - s i
) ا . پ . اصطكاك .

بهمن

(
bahman
) ا . پ . عقل اول . و راست گفتار و راست كردار . و كوچك بسياردان . و درازدست . و ابر بارنده . و ماه يازدهم از هر سال شمسى . و روز دويم از هر ماه شمسى و بنا بقاعدهء كليهء فارسيان چون نام روز با نام ماه موافق آيد آن روز را عيد كنند و جشن گيرند . و فرشته‌اى كه موكل بر گاو و گوسپند و بيشتر چارپايان باشد و تسكين خشم و قهر كند و آتش غضب را فرو نشاند . و گياهى كه در اين ماه يعنى در ماه يازدهم گل مىكند و بيخ آن سرخ و سفيد است و در روز جشن بهمن كه انواع خورشها ترتيب مىدهند گل بهمن سرخ و سفيد را ميده كرده با نبات و قند مىخورند . و پر كندهاى برف كه بواسطهء حرارت آفتاب ناگاه از بالاى كوه سرازير شده فروافتد . و نام پرده‌اى از موسيقى . وا خ . نام اردشير پسر اسفنديار يعنى بهمن درازدست . و نام كوهى بسيار بلند . و قلعه‌اى در هندوستان . و چشمه‌اى در گرگان . و دزبهمن : قلعه‌اى بوده در حوالى اردبيل .

بهمن

(
bahman
) ا . ع . - مأخوذ از پارسى - بيخ نباتى مشابه ترب ستبر و بيشتر كج و دو قسم است سرخ و سپيد .

بهمنا

(
bahman
) و بهمنان (
bahman n
) ا . پ . بهمن سرخ و بهمن سپيد .

بهمنجنه

(
bahmanjane
) و بهمنچه (
bahmance
) ا خ . پ . يكى از جشنهاى مردم ايران كه در روز دويم ماه بهمن مىباشد و چنان كه گفته‌ايم چون نام روز با نام ماه مطابق شود آن روز را جشن كنند و در اين روز سپند را با شير مىخورند و گويند حافظه را قوت مىدهد و طعامى ترتيب مىدهند كه همهء حبوبات در آن مىباشد و گل بهمن سرخ و سپيد بر آن مىپاشند .

بهمن‌زاد

(
bahman - z d
) ا . پ . عقل كرهء مريخ .

بهمن‌نژاد

(
bahman - nej d
) ص . پ . كسى كه از خاندان بهمن باشد .

بهمنون

(
bahmanun
) ا خ . پ . نام پادشاه پنجم از پادشاهان طبرستان .

بهمنه

(
bahmane
) ا . پ . چرخه .

بهمنيار

(
bahman - y r
) ا خ . پ . يكى از شاگردهاى شيخ بزرگوار ابو على سينا .

بهمنين

(
bahmanin
) ا . پ . بهمنان و بهمن سرخ و بهمن سفيد .

به همه

(
bohme
) ص . پ . چيز بىبها و بىقيمت و مغلوب‌نشدنى .

بهمى

(
bohm
) ا . ع . گياهى شبيه به