تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 642

مساهمون:

ص٦٤٢
انقياد و سركشى .

بلواز

(
belv z
) و (
balv z
) و بلوازه (
balvaze
) ا . پ . سر تير پوشش خانه كه از ديوار بيرون آمده باشد .

بلواژه

(
balv je
) ا . پ . شيشه و آبگينه .

بلوايه

(
balv ye
) ا . پ . پرستوك و خطاف .

بلوة

(
belvat
) ا . ع . آزمايش و سختى . و دريافت چيزى و كشف آن .

بلوتك

(
bolutak
) ا . پ . ظرفى كه بدان شراب خورند .

بلوج

(
boluj
) م . ع . بلج الصبح بلوجا ( از باب نصر ) : روشن گرديد صبح .

بلوچ

(
boluc
) ا . پ . علامتى كه بر تيزى طاق و ايوان نصب كنند . و تاج خروس . و تلاق و بظر و صفحهء نازكى كه به روى ساقهء عمودى در جائى مرتفع آن را قرار داده و به سهولت گردش مىكند و نشان مىدهد معبر باد را .

بلوچ

(
boluc
) و (
bolovc
) ج ا خ . پ . طايفه‌اى صحرانشين و وحشى كه در ما بين بمپور و رود سندوس مسكن دارند .

بلوچستان

(
bolucest n
) ا خ . پ . ملكى از آسيا واقع در جنوب شرقى ايران و داراى كويرهاى لم يزرع و كوهستان . و در اين مملكت عشاير و ايلات وحشى چادرنشينى مسكن دارند كه آنها را بلوچ مىگويند . و قسمت كوچكتر آن مملكت امروز جزو ايران است كه پايتخت آن ايرانشهر است و قسمت بزرگتر آن در تصرف انگليس و پايتخت آن شهر كلات نصيرخانى است ؛ مساحت بلوچستان 350 هزار كيلومتر مربع و جمعيت آن در حدود يك ميليون نفوس است .

بلوح

(
baluh
) ص . ع . چاهى كه آبش خشك شده باشد . و مرد قاطع رحم .

بلوح

(
boluh
) م . ع . بلح الرجل بلوحا : ( از باب فتح ) : درمانده گرديد آن مرد . و بلح الثرى : خشك شد ترى آن خاك نمدار . و بلح الماء بلحا : رفت آب و خشك گرديد . و كذلك بلحت الركية . و بلحت خفارته : وافى نشد زينهارى او .

بلود

(
bolud
) ا . پ . قدمت و كهنگى .

بلود

(
bolud
) م . ع . مقيد شدن به جائى و لازم گرفتن . و بلد ساختن جائى را ( و الفعل من نصر ) .

بلوده

(
bolude
) ا . پ . پير و كهن سال .

بلور

(
belavr
) ا . ع . مر . بلور (
ballur
)

بلور

(
bolovr
) ا خ . پ . سلسله‌اى از جبال آسياى مركزى واقع ما بين چين و تركستان .

بلور

(
bolur
) و (
bollur
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آبگينهء صاف و شفاف كه مها نيز گويند .

بلور

(
ballur
) و (
bellavr
) ا . ع . آبگينهء صاف و شفاف . ج : بلالير .

بلور

(
bellavr
) ص . ع . مرد فربه دلير . و بزرگ از سلاطين .

بلورى

(
boluri
) و (
bolluri
) و

بلورين

(
bolurin
) و (
bollurin
) ص . پ . ساخته شدهء از بلور .

بلورين‌اندام

(
bolurin - and m
) و بلورين تن (
bolurin - tan
) ص . پ . آنكه اندام و يا تن آن مانند بلور صاف و شفاف باشد .

بلورين‌ساق

(
bolurin - s q
) و

بلورين‌سرين

(
bolurin - sorin
) ص . پ . كسى كه ساق و سرين وى سپيد و صاف مانند بلور باشد .

بلوز

(
baluz
) ا . پ . سفرهء بزرگ .

بلوس

(
balus
) ا . پ . فريب و خدعه . و تملق . و فروتنى و خضوع .

بلوس

(
balus
) و (
bolus
) ص . پ . فريب‌دهنده و تملق‌كننده .

بلوس

(
bolus
) ا . پ . - مأخوذ از لاطينى نام يك نفر از كشيشان نصارى .

بلوس

(
balus
) ا . ع . طعام اندك يق ما ذقت علوسا و لا بلوسا .

بلوسطيون

(
balustiun
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - گلنار .

بلوط

(
ballut
) ا . ع . درختى كه از پوست آن پوست پيرايند و تازيان در قديم از ميوهء آن غذا مىكردند يكى : بلوطة (
ballutat
) . و دندانهء كليد . و انقطع بلوطى : منقطع شد حركت من . يا شكسته شد دل من يا پشت من . و بلوط الارض : گياهى كه برگ آن بكاسنى ماند .

بلوط

(
balut
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ميوهء درختى جنگلى و قشنگ . و در لرستان و كردستان فراوان و در سالهاى سختى و قحطى لرها و كردها از آن تغذيه مىكنند . و چوب اين درخت سخت و صلب و متكاثف و بدون فساد مدتى در آب محفوظ مىماند و از اين جهت است كه كشتيها را با آن مىسازند و بهترين چوبهائى است كه در سوزاندن در بخارى و گرم كردن اطاقها به كار مىرود . و پوست اين درخت را در دباغت و پيراستن پوستها استعمال مىنمايند و ميوهء آن كه بلوط باشد در تغذيهء خوك و بوقلمون معمول مردم فرنگ است .

بلوطة

(
ballutat
) ا . ع . واحد بلوط يعنى يكدانهء بلوط .

بلوع

(
balu '
) ص . ع . قدر بلوع : ديگ فراخ شكم .

بلوعة

(
ballu'at
) ا . ع . بالوعه و چاه سر تنگ در خانه كه آب باران و جز آن در آن جمع شود . و جاى دست و رو شستن . ج : بلاليع .

بلوغ

(
boluq
) ا . ع . رسيدگى .