پرش به محتوای اصلی

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحه 639

پدیدآورندگان:

ص۶۳۹
ا . پ . جامه‌دان . و بغچه . و لنگهء بار . و پشتواره . و ص . هر چيز بسته شده و سد شده مانند گردش خون .

بلغنده

(
bolqonde
) ص . پ . توده و فراهم آورده و بر بالاى هم نهاده .

بلغور

(
bolqur
) ا . پ . هر چيز درهم شكسته و درهم كوفته . و گندم نيم‌پخته و ليده كرده . و آش بلغور : آشى كه از آن پزند .

بلغونه

(
bolqune
) ا . پ . غازه‌اى كه زنان بر روى مالند و روى را بدان سرخ كنند .

بلغين

(
belaqin
) و (
bolaqin
) ا . ع . بلا و سختى . و منه قول عايشة رضى اللّه عنها لعلى عليه السلام : بلغت منا بلغين : ارادت بلغت مناكل مبلغ - و اعراب را گاهى بر نون جارى كنند و يا را به حال خود دارند و گاهى نون را مفتوح دارند و اعراب را بر ماقبلش جارى نمايند .

بلفختن

(
balfaxtan
) ف م . پ . جمع كردن و اندوختن .

بلفرخج

(
balfaraxj
) ص . پ . بد و زشت و پليد و ناپاك .

بلق

(
balq
) م . ع . بلق بلقا و بلوقا مر . بلوق (
boluq
) .

بلق

(
bolq
) ع . ج ابلق (
ablaq
) و بلقاء (
balq
) .

بلق

(
balq
) و (
balaq
) م . ع . بلق الرجل بلقا و بلقا ( از باب سمع و كرم ) : پيسه گرديد آن مرد و سپيد دست و پا شد تاران .

بلق

(
balq
) ا . ع . پيسگى و سپيدى دست و پاى ستور تاران . و خيمه و خرگاه بزرگ و حمق اندك . و رخام . و دروازه . و سنگ يعنى شفاف مانند آبگينه .

بلق

(
balaq
) م . ع . بلق بلقا ( از باب سمع ) : متحير گرديد .

بلقاء

(
balq '
) ص . ع . - مؤنث ابلق - مادهء پيسه . ج : بلق (
bolq
) .

بلقاء

(
balqa '
) ا خ . ع . نام چند اسب . و نام شهرى بشام . و نام آبى .

بلقار

(
bolq r
) ا . ع . چرمى سرخ كه بلغار گويند .

بلقة

(
bolqat
) ص . ع . مختلف اللون و رنگارنگ .

بلقدر

(
bolqadar
) ا . پ . ملحد بىدين و بىديانت .

بلقط

(
bolqot
) ص . ع . كوتاه .

بلقع

(
balqa '
) و بلقعة (
balqaat
) ا . ع . زمين بىآب و گياه ج : بلاقع . الحديث : اليمين الكاذبة تدع الديار بلاقع . و بطور صفت مىگويند منزل بلقع و دار بلقع . و چون اسم بود گويند نزلت بلقعة و زن محض بىخير الحديث : شر النساء البلقعة .

بلقعة

(
balqaat
) م . ع . بىآب و گياه شدن يق بلقع البلد بلقعة .

بلقعى

(
balqaiy
) ص . ع . سهم بلقعى : تير صاف پيكان و كذلك سنان بلقعى .

بلقندر

(
balqandar
) ا . پ . دشنام .

بلقندر

(
bolqandar
) ا . پ . ملحد بىدين .

بلقوط

(
bolqut
) ا . ع . مرد كوتاه و يك قسم مرغى .

بلقيس

(
belqis
) ا خ . ع . ملكهء شهر سبا و پدرش هدها و نام داشت .

بلك

(
balk
) م . ع . آميختن چيزى را ( و الفعل من نصر ) .

بلك

(
bolok
) ا . ع . آوازهائى كه از جنبانيدن كنج دهان بانگشتها برآيد يعنى بطريق بازى .

بلك

(
belk
) ا . پ . آتش و شرارهء آتش .

بلك

(
belek
) ا . پ . تشبث و چنگ زدن به كسى و يا به چيزى .

بلك

(
belak
) ا . پ . تحفه و ارمغان و سوغاتى كه دوستان براى هم فرستند . و ميوهء تازه . و نوباوه . و جامهء نو . و هر چيز تازه و نوبر آمده كه طبع از ديدنش محظوظ گردد . و هر چيز طرفه . و گنجشك طرفه .

بلك

(
bolok
) ا . پ . چشم بزرگ برآمده .

بلكامه

(
bolk me
) ص . پ . آرزومند و مشتاق و دلگرم .

بلكثة

(
balkasat
) ا . ع . نوعى از موش بزرگ - و قال فى المعيار القارة العظيمة بالقاف و الراء .

بلكس

(
belkes
) و (
bolkos
) ا . پ . سر ديوار . و كنگرهء ديوار .

بلكعة

(
balkaat
) م . ع . بلكعه بلكعة : بريد آن را .

بلكفد

(
bolkafd
) و (
belkefd
) ص . پ . رشوه و پاره‌اى كه بقاضى داده مىشود .

بلكفده

(
bolkafde
) ا . پ . رشوه و پاره .

بلكك

(
belkak
) و بلكل (
belkal
) ا . پ . آب نيم گرم .

بلكن

(
balkan
) و بلگن (
balgan
) ا . پ . منجنيق . و سر ديوار .

بلكه

(
balke
) و بلكى (
balki
) م ف . پ . - مأخوذ از بل تازى - هرچند . و به‌هرحال و شايد . و اما . و علاوه . و ايضا . و بيشتر و نه و نى .

بلگل

(
bolgol
) ا . پ . آب نيم گرم .

بلگنجك

(
bolgonjak
) و (
bolganjak
) ا . پ . هر چيز عجيب و غريب . و طرفه . و مضحك كه ديدنش مردم را بخنده آورد .

بلل

(
balal
) ا . ع . ترى و نمناكى . و شيئ اندك . و عافيت . و طعام عروسى . و احسان و تجمل يق ما احسن بلله .

بلل

(
balal
) م . ع . بل بلا و بللا و بلولا . مر . بل . و بللت به بللا ( از باب سمع ) :