تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 45

مساهمون:

ص٤٥

آمره

(
mere
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - مؤنث آمر يعنى امركننده و فرمان‌دهنده .

آمره

(
more
) ا خ . پ . دهى ميان قم و عراق . و چون مردم آنجا از لفظ ماست و خوردن آن تنفر دارند و بدترين فحشها در نزد آنان كلمهء ماست مىباشد اين ده شهرتى پيدا كرده است .

آمس

(
mos
) ع . ج امس .

آمس

(
mos
) ا . پ . جام بزرگ از شراب .

آمشام

(
mc m
) ا خ . پ . عقل آسمان هشتم كه فلك البروج باشد .

آمص

(
mes
) ا . ع . - مأخوذ از خاميز فارسى - طعامى است كه از گوشت گوساله و يا پوست آن ترتيب دهند . و شورباى سكباج كه سرد كرده روغن آن را دور ريزند .

آمل

(
mol
) ا خ . پ . يكى از شهرهاى مازندران . و نيز محلى در كنار رود جيحون .

آمله

(
mole
) ا . پ . داروئى قابض و بر دو قسم سياه و زرد . سياه آن را چون شبانگاه پس از تناول غذا دو سه مثقال ميل كنند فرداى آن شب چند دفعه اسهال آورد .

آمن

(
man
) ا . پ . محيط دايره . و دايره . و دور .

آمن

(
man
) ا . ع . بهترين و نيكوترين و مرغوبترين املاك شخص يق اعطيته من آمن مالى .

آمن

(
men
) ص . پ . بىبيم و بىخوف وا . بىبيمى .

آمنه

(
mane
) ا . پ . توده و خرمن هيزم شكافته . و پشته و پشتوارهء هيزم بسته .

آمنه

(
mene
) ا خ . پ . - مأخوذ از تازى - مادر حضرت رسالت پناهى صلى اللّه عليه و آله .

آمو

(
mu
) ا . پ . ورم و تهبج و آماس . و رود آمو ا خ . : رودى است كه در اصطلاح جغرافيائى قديم اكسوس ناميده مىشود و واقع در آسياست . از قله‌هاى منجمد و يخ دار بوچيمار كه در كوههاى بلور واقع شده‌اند سرچشمه مىگيرد و در امتدادى كه طى مىكند چندين رودخانهء ديگر به آن ملحق مىشود و پس از آنكه 650 ، 1 كيلومتر مسافت طى نمود بوسيله دو بازو در درياچهء آرال مىريزد . و زمانى يكى از اين دو بازو در درياى خزر مىريخته است . اين رودخانه در مدت زمستان غالبا منجمد و يخ كرده است و آن را جيحون و آمودريا نيز مىگويند . اين رودخانه در تركستان بدخشان را مشروب مىنمايد و خانات كوندوس را از داروس جدا نموده از ايالات بخارا و خيوه عبور مىنمايد .

آموت

(
mut
) ا . پ . آشيان مرغان شكارى همچو باز و چرخ و شاهين .

آموتيا

(
muti
) ا . پ . بلغت زند و پازند كنيزك . و پرستار و خدمتگار .

آموختگان

(
muxteg n
) پ . ج آموخته . و آموختگان ازل ج ا خ . : انبياء و اولياء .

آموختن

(
muxtan
) ف ل . پ . ياد گرفتن و تعليم گرفتن . و ف م . ياد دادن و تعليم دادن . و دانا كردن و آگاه نمودن .

آموخته

(
muxte
) ص . پ . ياد گرفته و تعليم داده شده و دانا شده . و انس گرفته .

آمود

(
mud
) ا . پ . هر چيز برآميخته و ساز كرده و برآراسته .

آمودريا

(
mu - dary
) ا خ . پ . به اصطلاح جغرافيا رود آمو . مر . آمو .

آمودن

(
mudan
) ف ل . پ . آراسته شدن . و آميخته شدن . و ساخته شدن . و ف م . برآراستن و آميختن و فرمودن . و پر كردن و مملو نمودن و آماده و مهيا كردن .

آموده

(
mude
) ا . پ . لعل و مرواريد در رشته كشيده .

آموده

(
mude
) ص . پ . مملو ساخته و پر كرده . و آراسته و پيراسته . و مندرج . و مهيا . و مختلط .

آمور

(
mur
) ا . پ . ماده‌اى غده‌اى مانند كه باصطلاح طب تومور گويند .

آمور

(
mur
) ا خ . پ . رودخانهء بزرگى در آسيا و سرچشمهء آن در مغولستان در كوههاى كنگغان و امتدادش از جنوب بمشرق و عبور مىكند از درياچهء كولون و مستملكات روسى را از منچورى چين جدا مىكند و پس از آنكه 460 ، 3 كيلومتر امتداد طى نمود در درياى اختسك مىريزد .

آمورز

(
moroz
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - باصطلاح طب فقدان كامل و يا ناقص بينائى كه بواسطهء فلج عصب باصره عارض مىگردد .

آموز

(
muz
) ص . پ . تعليم‌كننده و آموزاننده . و دانا و حاذق و وقوف‌دار . و دانش‌آموز : تعليم گيرنده . و تعليم كنندهء علم . و مرد دانا و عالم . و كارآموز : عاقل و وقوف‌دار و تجربت‌كار و دانا . و واقف بر هر كارى .

آموزاننده

(
muz nande
) افا . پ . كسى كه بياموزاند و چيزى به كسى ياد دهد .

آموزانيدن

(
muz nidan
) ف م . پ . آگاهانيدن . و آموختن چيزى به كسى .

آموزش

(
muzec
) م ح . پ . آموختن . وا . تعليم و تربيت .

آموزگار

(
muzg r
) ا . پ . استاد و معلم : و ص . ياددهنده و يادگيرنده .

آموزناك

(
muz - n k
) ا . پ . استاد و معلم و مدرس . و شاگرد . و ا خ . يكى از نامهاى حق سبحانه و تعالى .

آموزندگى

(
muzandegi
) ا . پ . تدريس و تعليم .