تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 551

مساهمون:

ص٥٥١

بدراى

(
bad - r y
) و بدرأى (
bad - ra'y
) ص . پ . خاطى . و كافر .

بدرايحه

(
bad - r yehe
) ص . پ . گنده و منتن و بدبو .

بدرة

(
badrat
) ا . ع . پوست بزغاله . و هميان هزار باده هزار درهم . و هميان هفت هزار دينار . ج . بدور و بدر (
bedar
) . و خيك شير از پوست بزغالهء از شير بازشده . و نيز بدرة ا خ . نام موضعى در صحاح گويد : خيك شير از پوست بزغاله از شير بازشده را بدرة گويند و خيك روغن را كه از آن پوست سازند مسأدة و خيك شير را كه از پوست بزغالهء رسيده سازند و طب (
vatb
) و خيك وغن را كه از آن سازند نحى و خيك شير را كه از پوست بزغالهء شيرخواره ساخته باشند مشكوة و خيك روغن را عكة نامند .

بدرة

(
badrat
) ص . ع . عين بدرة : چشم سبك‌نگر . و يا چشم تمام مانند بدر .

بدرج

(
badroj
) ا . پ . سرخ ارغوانى .

بدرجه

(
be - dareje
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - به اندازه و بمرتبه و به قدر .

بدرخته

(
bad - raxte
) ص . پ . افسرده حال و مكدر و دل‌شكسته .

بدررو

(
be - dar - rov
) ا . پ . يك قسم از تنبوشهء آبگذر .

بدرزق

(
bad - rezq
) ص . پ . نامقبول و ناپسند .

بدرزه

(
badarze
) ا . پ . حصه و بهره و نصيب .

بدرزه

(
bedroze
) و (
bedraze
) ا . پ . طعامى كه زله كرده و در رومال و سفرهء بسته به جائى برند .

بدرستى

(
bedorosti
) م ف . پ . بتحقيق و اين كلمه را در ترجمهء تازى بجاى ان و ان استعمال مىكنند .

بدر شب

(
badr - cab
) ا . پ . شب چهاردهم و پانزدهم ماه قمرى .

بدرفتار

(
bad - raft r
) ص . پ . آنكه رفتار و كردار بد از وى صادر مىشود . و شكيبا .

بدرفتار

(
bed - roft r
) ا . پ . كفيل و ضامن و پذرفتار .

بدرفتارى

(
bad - raft ri
) ا . پ . بدكردارى و بدكنشى .

بدرقه

(
badraqe
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - رهبر و رهنما . و پاسبان و نگهبان . و پشت و پناه - و مركب . و مايع نيم گرمى كه پس از شرب مسهل جهت اعانت و ازدياد عمل آن متدرجا نوشند . و معتمد و شكيبا و صابر . و بدرقهء محبت : ورقهء مراسلهء دوستانه .

بدركاب

(
bad - rek b
) ص . پ . بدقدم و دشوار در سوار شدن .

بدرك

(
bedarak
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - يعنى در دوزخ . و بدرك رفتن ف ل . : بدوزخ رفتن و كنايه از مردن شخص بدعمل و بدكيش . و نيز اين كلمه را در فحش استعمال مىكنند .

بدرگ

(
bad - rag
) ص . پ . بدطينت و بدذات و بداصل . و بدخواه .

بدرگى

(
bad - ragi
) ا . پ . بدطينتى و بدذاتى و پستى و خوارى . و بدخواهى .

بدرنگ

(
bad - rang
) ص . پ . چيزى كه رنگ و جنسش خوش نباشد .

بدرنويسى

(
be - dar - nevisi
) ا . پ . آنچه در انجمن از خطا و غلط يادداشت كرده و خارج نويس مىكنند .

بدر نيامدن

(
be - dar - nay madan
) ف م . پ . پريشان و درمانده شدن . و ماندن و واپس ماندن .

بدرو

(
bad - rov
) ص . پ . ستور بدراه . و اسب بارى .

بدرود

(
bedrud
) م ف . پ . سلامت . و وداع و ترك و واگذاشتن . و دست برداشتن .

بدروزگار

(
bad - ruzeg r
) ص . پ . بدبخت و شرير .

بدروش

(
bad - ruc
) و بدروشت (
bad - ruct
) ا . پ . جادهء تنگ در ثغور دشمن و انتظار و نگرانى .

بدروغ

(
be - doruq
) م ف . پ . بطور دروغ و ناراستى .

بدره

(
badre
) ا . پ . خريطهء مربع از چرم و پلاس كه طول آن از عرضش قدرى بيشتر بود و آن را پر از پول كنند . و ده هزار درهم را نيز بدره گويند . و درخت بىبار .

بدره

(
bedre
) ا . پ . كرم كشتى .

بدرى

(
badri
) ا . پ . بدره و خريطهء زر و پول .

بدرى

(
badar
) ا . ع . پيشى و سبقت . و استقينا البدرى اى مبادرين .

بدرى

(
badriy
) ا . ع . بارانى كه پيش از زمستان بارد . و شتر بچهء فربه .

بدرى

(
badriy
) ص . ع . كسى كه با حضرت پيغمبر صلى اللّه عليه و آله در جنگ بدر حاضر بود .

به دريا دادن

(
be - dary - d dan
) ف م پ . شستن . و دور كردن . و قطع نظر نمودن .

بدرية

(
badriyyat
) ا خ . ع . محله‌اى در بغداد . و يحيى سلامى بدرى بن مظفر از آن محله است .

بدزبان

(
bad - zab n
) ص . پ . عيب‌گو و غيبت‌كننده . و دشنام‌دهنده و ناسزا گوينده .

بدزبانى

(
bad - zab ni
) ا . پ . ژاژخائى و هرزه‌سرائى .

بدزديده

(
be - dozdide
) م ف . پ . بطور پنهانى و دزدى . و بدزديده نگريستن محبوب : مخفيانه و بگوشهء چشم نگريستن