تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 454

مساهمون:

ص٤٥٤

اوزبك

(
ovzbak
) ا . پ . نام خان كاپچك كه از 705 هجرى تا 725 با اقتدار زيادى در جنوب شرقى روسيه سلطنت كرد و تور (
taver
) و كاچين و تورژوك (
turjuk
) و غيره را بقهر و غلبه متصرف شده و غارت نمود و طوايفى كه در تحت حكم او بودند باسم اوزبك نيز موسوم گشتند و اكنون طوايفى از ترك را گويند كه در آسيا در مشرق درياى آسگون منزل و مسكن دارند و در تركستان بيشتر حكومتها و رياستها با اين طايفه اوزبك است .

اوزة

(
evvazat
) ا . ع . مرد كوتاه ستبر و بط و مرغابى . اوزون (
evvazuna
) ج .

اوزجند

(
uzjand
) ا . پ . جائى و مقامى .

اوزك

(
ovzak
) ا . پ . مهر مخصوص .

اوزن

(
avzan
) ص . ا . پ . قوى و شديد و باقوت و شير بيشه .

اوزن

(
avzan
) ص . ع . با سنگ يق هذا شعر اوزن من غيره اى اقوى و امكن منه و اوزن القوم رئيس و مهتر قوم .

اوزن

(
ovzan
) و (
avzon
) ا . پ . نوعى از تكرار سرود خنياگر .

اوزند

(
ovzand
) ا . پ . تداركات نظامى و لشكرى .

اوزون

(
ovzun
) ص . پ . افزون .

اوزون

(
evvazun
) . ع . ج اوز (
evvaz
) و اوزة (
evvazat
) .

اوزى

(
evvaz
) ا . ع . رفتارى مانند رفتار بط .

اوزى

(
evvazziyy
) ص . ع . بط مانند .

اوزين

(
ovzin
) ا . پ . حلقه‌اى كه بر سر تك‌بند آدمى و تنگ اسب مىدوزند .

اوژن

(
ovjan
) ص . پ . انداز . و افگن . و قتل و كشش . و مرداوژن : مردافگن .

اوژند

(
ovjand
) ا . پ . اوزند . و تداركات لشكرى .

اوژنديدن

(
ovjandidan
) ف . م . پ . انداختن و افگندن .

اوژنگ

(
ovjang
) ا . پ . اوزند و تداركات لشكرى .

اوژول

(
ovjul
) ا . پ . اغوا . و تحريك . و تقاضا . و تعجيل و شتاب .

اوژولش

(
ovjulec
) ا . پ . اقتضا و تقاضا .

اوژولنده

(
ovjulande
) افا . پ . برانگيزاننده و تقاضاكننده . و اغواكننده .

اوژوليدن

(
ovjulidan
) ف . م . پ . برانگيزانيدن و تحريك و تحريض كردن . و تقاضا نمودن . و تعجيل كردن و شتاب نمودن . و پريشان كردن . و به زور گرفتن . و تشجيع كردن .

اوس

(
avs
) ا . ع . پدر قبيله‌اى از انصار . و فرصت . و غنيمت . و گرگ و اوس اوس (
avs - avs
) كلمه‌اى كه بدان گاو و گوسفند را برانند .

اوس

(
avs
) م . ع . است القوم اوسا ( از باب نصر ) : عطا كردم آن قوم را . و نيز اوس عوض دادن از چيزى .

اوس

(
ovs
) ا . پ . اميد و اميدوارى و رجا . و خرامش و سبقت .

اوس

(
us
) ا . پ . - مأخوذ از رومى - امير و بزرگ .

اوساخ

(
avs x
) ع . ج وسخ (
vasax
) .

اوساط

(
avs t
) ع . ج وسط .

اوسان

(
ovs n
) ا . پ . فسان . و سنگى كه شمشير و خنجر و كارد بدان تيز كنند .

اوسان

(
avs n
) ع . ج وسن (
vasan
) . و قضت الابل اوسانها من الماء اى اوطارها .

اوس اوس

(
avs - avs
) ع . كلمه‌اى كه بدان گاوان و گوسپندان را زجر كنند و برانند .

اوسبيد

(
usabid
) و (
ovsabid
) ا . پ . نيلوفر هندى كه قسمى از نيلوفر آبى باشد .

اوست

(
ust
) پ . ضمير مركب يعنى او هست .

اوستا

(
avest
) ا . پ . كتابهاى مقدس شت زردشت .

اوستاخ

(
ovst x
) ا . پ . شوخى و بىشرمى و بىادبى و گستاخى .

اوستاخى

(
ovst xi
) ص . پ . - مأخوذ از زبان فرانسه - در اصطلاح تشريح شيپور اوستاخى و يا مجراى اوستاخى مجرائى در گوش آدمى كه به حلق راه دارد .

اوستاد

(
ust d
) ا . پ . داننده . و آموزانندهء علم و صنعت و معلم . اوستادان ج .

اوستادان

(
ust d n
) پ . ج اوستاد .

اوستادگى

(
ust degi
) ا . پ . تجارت و كسب و حرفت . و معلمى .

اوستادى

(
ust di
) ا . پ . تجارت و كسب و مهارت و معلمى . و اوستادى كردن و اوستادى به كار بردن . مهارت كردن . و صنعت به كار بردن . و از روى دانائى و علم ساختن .

اوستام

(
ust m
) ا . پ . يراق زين و لگام اسب . و ستون . و عمود . و پشتى و حامى . و امين و مردم معتمد و معتبر . و اعتماد و آستانهء در خانه .

اوستان

(
ust n
) ا . پ . آستانهء در خانه . و يراق زين و لگام اسب . و مردم معتبر .

اوستره

(
ovstoreh
) و (
ustoreh
) ا . پ . تيغ دلاكى كه بتازى موسى گويند .

اوستيم

(
ustim
) ا . پ . آستين . و چركى كه از زخم مىپالايد . و خون .

اوسخ

(
ovsax
) ص . ع . كثيف‌تر و
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 454 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )