تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 405

مساهمون:

ص٤٠٥
و هنگامه و غوغا .

انبه

(
anbe
) ا . پ . ميوهء هندى و ترشى انبه : انبهء پروردهء در سركه و تمر و پاره‌اى ادويه كه از هندوستان مىآورند .

انبهار

(
enbeh r
) م . ع . تا سه و دمه برافتادن مر كسى را . و نفس زدن از درماندگى يق انبهر الرجل .

انبهاش

(
enbeh c
) م . ع . سياه شدن گوشت .

انبيا

(
anbi
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - پيغمبران و وخشوران .

انبياء

(
anbi '
) ع . ج نبى (
nabi '
) .

انبياج

(
enbi j
) م . ع . بسختيها و به بوائج رسيدن مردم . و افتادن بر مردم سختيها يق انباجت عليهم بوائج .

انبياش

(
enbi c
) م . ع . مردن و منقبض گرديدن . و هو لا ينباش : او نمىميرد و منقبض نمىگردد .

انبياص

(
enbi s
) م . ع . پيشى گرفتن . و درگذشتن و كم شدن سايه الحديث : انه قد كان جالسا فى حجرة قد كاد ينباص عنه الظل .

انبياع

(
enbi '
) م . ع . چون واوى باشد جارى شدن عرق . و يازيدن و دراز شدن رسن . و راست و ممتد گرديدن مار تا بر جهد . و مسامحت كردن در بيع متاع . و مايل شدن باجابت . و چون يائى بود رواج يافتن .

انبياق

(
enbi q
) م . ع . رسيدن بر مردم سختى و بلا . و سختى وارد آوردن زمانه بر مردم . و درآمدن كس بر كسى بدون اذن و ستم كردن بر كسى . مر . انباق .

انبياك

(
enbi k
) م . ع . شوريده شدن راى مردم و نيافتن مخرجى از آن يق انباك القوم .

انبير

(
anbir
) ا . پ . گل سرخ خشك و تر هر دو . و پرى و امتلا . و كيش و مذهب و دين و آئين . و گل و لاى .

انبيره

(
anbire
) ا . پ . خلاشه و خاشاك كه پس از پوشش خانه بر بام اندازند تا بر بالاى آن خاك و شفته ريزند .

انبيس

(
anbis
) ا . پ . خرمن غلهء باد دادهء پاك كرده .

انبيسته

(
anbiste
) و انبيسه (
anbise
) ص . پ . چيز سرد . و ا . سرما .

انبيق

(
anbiq
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى آلتى كه در تقطير مايعات به كار برند و به فارسى دمبند گويند .

انبيلا

(
anbil
) ا . پ . كرگدن .

انپاشتگى

(
anp ctegi
) ا . پ . مر . انباشتگى .

انپاشتن

(
anp ctan
) ف م . پ . انباشتن .

انپاشته

(
anp cte
) ص . پ . مر انباشته .

انپژ

(
anpaj
) ا . پ . گياههاى جنگلى كه كه در سمت نسار بود .

انت

(
anta
) ع . ضمير مخاطب مذكر يعنى تو .

انت

(
ante
) ع . ضمير مخاطب مونث يعنى تو .

انتاء

(
ent '
) م . ع . سپس ماندن . و درنگ كردن . و آماسيده كردن بينى كسى را . و موافق شدن با كسى در شكل و در سيرت يق انتا فلانا .

انتاء

(
ente '
) م . ع . خندق كندن پيرامون خرگاه . و دور شدن .

انتاج

(
ent j
) م . ع . وقت زه رسيدن ماديان و ناقه يعنى آشكار شدن آبستنى آن . و انتجت الناقة ( مجهولا ) : زائيد آن ماده شتر و بچه آورد . و انتجت الناقة : بر سر خود رفت آن ماده شتر . و معلوم نشد كجا زائيد . و انتج القوم : زه آوردند شتران .

انتار

(
ent r
) م . ع . آهك و يا قطران ماليدن بر خود .

انتاش

(
ent c
) م . ع . سر بيرون آوردن گياه از زمين پيش از آنكه بيخش برآيد . و نتش برآوردن تخم .

انتاض

(
ent z
) م . ع . پاره كردن پوست خود را . و انتض العرجون ( و هو ضرب من الكمأة ) اذا كان يتقشر من اعاليه . و يقال هو ينتض كما تنتض الكماة الكماة و السن السن اى اذا خرجت فرفعتها عن نفسها .

انتاع

(
ent '
) م . ع . خوى بسيار آوردن . و ناايستادن قى .

انتاغ

(
ent q
) م . ع . بفسوس خنديدن بر كسى . و پنهان خنديدن بروشى كه ضبط نتواند و بعض آن آشكار گردد .

انتاق

(
ent q
) م . ع . برداشتن سنگ سخت و خانه‌اى پيشاپيش خانهء ديگرى ساختن . و زن بسيار بچه را بزنى خواستن . و سايبانى برگرفتن پيش آفتاب . و افشاند انبان و خنور را تا از كرم پاك شود . و روزه داشتن ماه رمضان را .

انتان

(
ant n
) ا خ . ع . موضعى نزديك طائف كه در آن جنگى ميان هوازن و ثقيف واقع شده .

انتان

(
ent n
) م . ع . ناخوش بوى شدن و بوى بد گرفتن .

انتباث

(
enteb s
) م . ع . كاويدن بدست و ظاهر كردن پنهان را . و فراگرفتن . و ماليدن پست و مانند آن را بآميختن آب . و دامن بر چيدن وقت نشستن .

انتباج

(
enteb j
) م . ع . برآماسيدن و بلند شدن استخوان .

انتباذ

(
enteb z
) م . ع . افشاردن .