تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 368

مساهمون:

ص٣٦٨
و شفا يافتن آن . و صلح و مصالحه و سازوارى .

الثاء

(
els '
) م . ع . شلم برآوردن درخت . ولشى خورانيدن . و آب چكيدن از اطراف درخت .

الثاث

(
els s
) م . ع . ستيهيدن . و جاى گرفتن . و مقيم بودن به جائى . و پيوسته باريدن باران .

الثاق

(
els q
) م . ع . تر كردن و غمناك گردانيدن .

الثع

(
alsa '
) ص . ع . آنكه زبانش مايل به ثاء و عين باشد .

الثغ

(
alsaq
) ص . ع . آنكه در زبانش لثغه و شكستگى باشد يعنى حرف سين را ثاء و راء را عين و يا لام و يا باء و با حرفى را بجاى حرف ديگر تلفظ كند .

الج

(
alj
) ص . پ . صاحب غرور و متكبر و داراى تبختر .

الجا

(
elj
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پناه . و اضطرار . و پناه از روى اضطرار .

الجا

(
olj
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - غارت و غنيمت و اسير .

الجاء

(
elj '
) م . ع . مضطر كردن كسى را بكارى . و سپردن كار را به خدا . و الجاءت امرى الى الله : كارم را به خدا سپردم . و نگاهداشتن .

الجاج

(
elj j
) م . ع . بانگ كردن شتر .

الجاف

(
alj f
) ع . ج لجف (
laj f
) .

الجام

(
elj m
) م . ع . لگام كردن ستور را . و يا داغ كردن بداغ لجام . و تا دهان رسيدن آب .

الجامش

(
olj mec
) و الجامشى (
olj meci
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - مر . او لجامش و اولجامشى .

الجايتو

(
olj ytu
) ا خ . پ . نام سلطان محمد خدا بنده پيش از آنكه در مذهب حنيف اسلام داخل گردد .

الجبر

(
aljabr
) ا . ع . علم جبر و مقابله .

الجمة

(
aljemat
) ع . ج لجام (
lej m
) .

الچخت

(
alcaxt
) و (
elcaxt
) و (
olcaxt
) ا . پ . طمع . و حاجت و اميد . و چشم‌داشت .

الچنك

(
alcang
) ا . پ . - مأخوذ از تركى . پرورندهء فرمانبرداران خود - و جد سيوم .

الچوق

(
alcuq
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - الاچق .

الچى

(
elci
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - ايلچى و سفير و وزير مختار .

الچيچك

(
alcicak
) ا خ . پ . نام يكى از شاهزادگان تركستان .

الچيق

(
alciq
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - الاچق .

الحاج

(
elh j
) ع . ج لحج (
lahj
) و (
lohj
) .

الحاج

(
elh j
) م . ع . مضطر گردانيدن شخصى را بسوى كسى يق الحجه اليه .

الحاح

(
elh h
) م . ع . ستيهيدن در سؤال يق الح فى السؤال و درخواست و طلب چيزى كردن . و پيوسته باران باريدن . و بر جاى بودن ابر . و سركش گرديدن شتر و ناقه . و فروخوابيدن ناقه بىعلتى . و ماندهء شدن مطيه . و آهسته رفتن آن . و ريش كردن پالان پشت ستور را .

الحاح

(
elh h
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تقاضا . و ابرام و اصرار و التماس و درخواست از روى عجز و فروتنى .

الحاد

(
alh d
) ع . ج لحد (
lahd
) و (
lohd
) .

الحاد

(
elh d
) م . ع . از حد درگذشتن در جرم . و پاس فرمان نكردن . و شريك گردانيدن با خداى . و ستم كردن . و نگاهداشتن غله را جهت گران فروختن . و عيب كردن كسى را . و دروغ بربستن بر كسى . و لحد ساختن در گور . و مايل شدن . و برگرديدن . و خصومت . جدال نمودن . و از دين برگشتن . و الحد فى دين الله اى مال عنه و عدل .

الحاد

(
elh d
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - برگشتگى از دين و بىدينى و كفر و بدعت در دين . و بت‌پرستى .

الحاس

(
elh s
) م . ع . گياه نخستين رويانيدن زمين يق الحست الارض . و چريدن ستور گياه زمين را . و كم چرانيدن ستور را .

الحاصل

(
alh sel
) ا . پ . كلمهء مأخوذ از تازى كه در اختصار كلام استعمال مىشود يعنى مختصرا و بالجمله و القصه .

الحاظ

(
alh z
) ع . ج لحظ (
lahz
) .

الحاف

(
elh f
) م . ع . ستيهيدن قوله تعالى
لا يَسْئَلُونَ النَّاسَ إِلْحافاً .
و از بيخ بركندن ناخن را . و در بن كوه رفتن . و زيان رسانيدن . و بناز دامن كشان رفتن .

الحاق

(
alh q
) ع . ج لحق (
lahaq
) .

الحاق

(
elh q
) م . ع . رسيدن . و رسانيدن و در چفسانيدن ( لازم و متعدى ) .

الحاق

(
elh q
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - رسيدگى و وصول . و رسيدن به كسى و يا به چيزى و پيوستگى و اتصال . و چسبيدگى و التصاق و منضم شدگى .

الحال

(
alh l
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - اين هنگام و همين وقت و همين حالا .

الحام

(
elh m
) م . ع . ساكن شدن ستور كه محتاج بزدن گردد . و فراگرفتن جنگ