در ورم معده و روده ، سستى اعصاب موثر مىباشد سنگ كليه را خرد مىنمايد . به سپرز زيان مىرساند و برز كرفس از زيان آن جلوگيرى مىكند 10 * . رازى گويد كه جانشين آن در سستى اعصاب يكسوم وزن آن زراوند ، هموزن آن اسارون و نصف وزن آن درونج است 11 * .
برخى گويند مزاج آن سرد و در سوم خشك است ولى من [ ابن سينا ] عقيده دارم مزاج آن در اول گرم و بسيار خشك است جوشانده آن نفث الدم ( هموپتزى ) را بند مىآورد و پاشيدن گرد آن بر قرحههاى سفتى كه بين بيضه و مقعد به وجود مىآيد سودمند است و از پيشرفت زخمهاى دونده 12 * جلوگيرى مىنمايد 13 * .
دارشيشغان را شيشغان 14 * قندول و به بربرى آروزى و در افريقا آن را عود البرق مىنامند 15 * . اگر آن را گرد كرده با سركه بر دندان نهند درد آن را ساكت مىكند 16 * . خوردن آن با دارچين در سرفه مزمن ، تب ، بواسير و بىاختيارى دفع اسپرم موثر مىباشد خوردن و تنقيه جوشانده حاصل از 5 / 3 گرم آن با شكر درد معده سرد و مضمضه كردن آن جهت حفظ سلامتى دندان و مسواك كردن با پودر آن در عفونت لثه سودمند است . مخلوط آن با روغن خيرى 17 * . درد گوش را آرام مىسازد و شياف رحمى آن در زنان حامله جنين را خارج و در زنان نازا به بارورى كمك مىكند مقدار خوراك آن تا 7 گرم مىباشد .
خوردن 5 / 17 گرم خيسانده شكوفه آن در روغن كنجد كه به دهن القندول موسوم است با شربت هويج يا ميبه 18 * دهانه معده را تقويت نموده و تنقيه آن اسهال را بند مىآورد . ماليدن روغن آن در فالج ، ميگرن ، تبهاى مغز و اعصاب نافع مىباشد .
روغن قندول بازكننده انسداد مجارى مغز و مقوى پردههاى مغز و تقويتكننده نيروى جنسى و تحليل برنده آماسهاى سفت است 19 * .
( 1 * ) - در اصل اصبالاتش ( معرب ) ( اصطفن و حنين )
( 2 * ) - در اصل ارسيقبطرن ( معرب )
( 3 * ) - در اصل سفاغنن ( معرب )
( 4 * ) -
Phasganon
به معنى خنجر يا نيزه ، چون خارهاى گياه زخمهاى عميقى بر جاى مىگذارد .
( 5 * ) - در اصل دياكسليان ( معرب ) به معنى چوب كچ يا صليبى
( 6 * ) - در اصل بثر الانف كه صحيح آن نتن الانف مىباشد اصلاح شده از الحاوى و جامع مفردات
( 7 * ) - دياسقوريدوس م - 1 ش 17 ص 29
( 8 * ) - . . . مطالب همان است كه در كتاب دياسقوريدوس آمده است
( 9 * ) - الحاوى ج 20 ص 488
( 10 * ) - تلخيص از الابنيه ص 156
( 11 * ) - صيدنه عپ 189
( 12 * ) - تت قانون عب 290