گياه را به عربى طربوش الغراب ، مداد ، عليق ، لبلاب و در سوريه آن را الشاب الظريف ، حلبلاب الحقول و فنجان القاضى و به پارسى پيچك جنگلى پرچين مىنامند .
( 1 * ) - دياسقوريدوس م - 4 ص 556 ، اين واژه در صيدنه عربى چاپ پاكستان صفحه 357 ميكلس آمده است .
( 2 * ) - در شرح اسماء و جامع مفردات قريوله ، در اختيارات و مخزن اشتباها فربوله آمده است .
( 3 * ) - تت جامع مفردات ج 4 ص 92 ، تلخيص از اختيارات 389 ، تحفه 228 ، مخزن 500
Code - 1143
سكرجه
Calystegia soldanella R . Br
گياهى است علفى ، زيبا از خانواده
Convolvulaceae
، داراى ساقه خوابيده ، برگهاى كوچك كليوى شكل با دمبرگ دراز و گلهاى زيباى قرمز رنگ .
مناطق رويش گياه امريكاى شمالى و جنوبى ، شمال افريقا ، استراليا ، سواحل فرانسه ، جنوب غربى آسيا از جمله ايران در گيلان ، مازندران ، سواحل درياى خزر رويش دارد . حكيم مومن آن را سكر 1 * و صاحب مخزن آن را سكرجه 2 * ناميدهاند و از آن بهعنوان مسهل سودا و نرمكننده سفتى طحال نام بردهاند .
گياه حاوى نوعى ماده رزينى شبيه به رزين سقمونيا
Convolvulus scammonia
مىباشد و از آن بهعنوان مسهل ، تببر و در موارد خيز عمومى انساج استفاده مىشود . براى گياه خاصيت ضد اسكوربوت نيز قائل شدهاند به منظور خاصيت مسهلى بيشتر از ريشه گياه و به صورت الكلاتور استفاده مىشود .
( 1 * ) - تحفه 151
( 2 * ) - مخزن 328
Code - 1145
منداب شترى
Camelina sativa ( L . ) Crantz
گياهى است علفى ، يك ساله به بلندى 30 سانتيمتر تا يك متر از خانواده
Cruciferae
داراى ساقهاى راست ، استوانهاى و تا اندازهاى خشن ، برگ باريك و دراز و بدون دمبرگ و پهنك منتهى به دو زائده در محل اتصال مىباشد . گل كوچك و زردرنگ ، ميوه گلابى شكل و داراى دانههاى بسيار ريز تخممرغى شكل به رنگ زرد قهوهاى يا قرمز مىباشد .
منشاء اوليه گياه مناطق استپى آسيا بوده و امروزه در اغلب مناطق اروپا ، شمال افريقا ، آسيا از جمله در ايران بهطور وحشى ديده مىشود . محل رويش آن در ايران ، آذربايجان ، اطراف اروميه ، ديلمان ، برخى مناطق غرب كشور و همدان مىباشد . همچنين در برخى از كشورها مانند فرانسه ، آلمان ، روسيه به منظور تهيه روغن از دانههاى آن كشت مىگردد . روغن حاصل از دانهها در نقاشى بهعنوان روغن سيكاتيو و در صابونسازى بواسطه نرمى و لطافتى كه به پوست بدن مىبخشد استفاده مىشود . كنجاله دانهها نيز پس از استخراج روغن بهعنوان كود شيميائى مورد مصرف دارد .