خاكستر آن در هموپتيزى 8 * موثر مىباشد و اگر تازه و يا تر شده آن را در كتان پيچيده بگذارند خشك شود و در فيستول قرار دهند سودمند مىباشد ( ابن سينا : 9 * ) ، اگر آن را در گرد دندان وارد نمايند مانع خونريزى لثه مىشود ( ابن بيطار : 10 * ) ، بوى سير و پياز و شراب را از بين مىبرد به خصوص ريشه آن ، و خوردن خاكستر آن با سركه براى سپرز سودمند است ، ضماد آن آماسها را تحليل و آب آن دندان را جلا مىبخشد و طبيعت آن در دوم سرد و در اول خشك است ( عقيلى خراسانى : ( 4 * ) ) .
تركيبات شيميائى :
قسمت زيرزمينى داراى قند ، نشاسته و لعاب مىباشد و آن خوراكى است .
ب : موارد مصرف درمانى قرطاس ( كاغذ مصرى كه از بردى تهيه شده است ) :
خاكستر قرطاس از بردى موثرتر مىباشد ( ديوسكوريد : ( 5 * ) ) ، در كچلى و زخم روده موثر مىباشد و خونريزى از بينى و پيزى را قطع مىكند ( هروى : ( 7 * ) ) ، مانع هموپتيزى مىشود ( ابن سينا : ( 9 * ) ) ، به صورت حقنه در زخم روده و به شكل خوراكى در زخم معده و استنشاق دود آن براى زكام و خوردن 5 / 3 گرم آن با آبگوشت خرچنگ نهرى براى زخم ريه خوب است ( ابن بيطار : ( 10 * ) ) ، به گرده زيان مىرساند ( انصارى : ( 2 * ) ) ، به چشم كشيدن آن در لكه سفيد روى قرنيه 11 * و اشكريزش 12 * موثر مىباشد و مقدار خوراك آن يك مثقال مىباشد ( حكيم مومن : ( 3 * ) ) ، به سريانى آن را " كرطيسا " و سوخته شده را به رومى خرطين مىنامند و آن سرد و خشك است و به صورت گرد دندان خونريزى لثه را متوقف و دندان را مستحكم مىسازد ( عقيلى خراسانى : ( 4 * ) ) .
توجه :
منظور از قرطاس در طب سنتى كاغذ تهيه شده از الياف گياه با نام علمى در صدر آمده مىباشد .
( 1 * ) - تلخيص از صيدنه ترجمه پارسى ج 1 ص 121 ، تت صيدنه عب ص 306
( 2 * ) - اختيارات بديعى ص 56 و 345
( 3 * ) - تحفه حكيم مومن ص 45 و 205
( 4 * ) - مخزن الادويه ص 135 و 441
( 5 * ) - تت دياسقوريدوس م - 1 ص 86 ش 93
( 6 * ) - تت الحاوى فى الطب ج 20 ص 170
( 7 * ) - الابنيه ص 68 و 260
( 8 * ) - اصل : نفث الدم
( 9 * ) - تت قانون ابن سينا : ص 278 و 434
( 10 * ) - تت جامع مفردات ابن بيطار ج 1 ص 86