مىنمايد سعد علاج زخمهاى دير درمانپذير ، سستى معده و لثه ، زيادكننده هوش ، ضد نفخ ، خوشرنگ كننده چهره و خوشبوكننده بوى دهان مىباشد و براى بواسير و بهويژه مثانه سرد و چكهچكه آمدن ادرار داروى مناسبى است ( رازى : 4 * ) . مستى بر مست سبك گرداند ( هروى : 5 * ) ، در آفت ، ورمهاى لنفى ، جذام و تبهاى مزمن موثر و با روغن دانه حبه الخضراء درد كمر را بر طرف مىكند ( ابن سينا : 6 * ) ، در پوليپ بينى 7 * طپش قلب ، يرقان موثر و تقويتكننده معده ، محرك نيروى جنسى و اشتها و ضد سم مىباشد . قطره آن سنگينى گوش را بر طرف و مسواك كردن با گرد آن لثه را تقويت و دندان را محكم مىكند و نوشيدن جوشانده 5 / 37 گرم آن در 450 گرم شراب جهت رفع اقسام كرم روده و كرم كدو مجرب مىباشد .
مقدار خوراك آن 5 / 3 تا 10 گرم ، مشابه آن سنبلطيب ، نصف وزن آن مر و يكچهارم وزن آن دارچين مىباشد . اگر در تركيب صابون آن را وارد نمايند اثر پاككنندگى آن افزايش مىيابد و چهره را زيبا مىكند ( انصارى ، حكيم مومن و عقيلى خراسانى : 8 * ) .
قسمت قابل مصرف :
ريزوم گياه مىباشد كه در طب سنتى به نام سعد معروف بوده است . امروزه نيز به نام سعد مشهور مىباشد . به پارسى آن را مشك زمين ، پنجه كلاغ . . . مىنامند .
از ريزوم گياه بهعنوان نيرودهنده ، مقوى معده ، قاعدهآور و به منظور دفع سنگهاى كليوى استفاده مىشود .
( 1 * ) - اين واژه در مخزن الادويه " موتهمه " آمده است
( 2 * ) - تت صيدنه عپ ، 220
( 3 * ) - تت دياسقوريدوس م - 1 ص 14 ش 4
( 4 * ) - الحاوى ج 21 ص 11 و ج 22 ص 41
( 5 * ) - الابنيه 186
( 6 * ) - تت قانون عب ص 378
( 7 * ) - اصل : بواسير الانف : لحمى است زائد كه در اندرون بينى مىرويد و منفذ آن را تنگ مىسازد و گاه سفيد و نرم و بىوجع مىباشد و اين مسهل است و گاه سرخرنگ و با كمودت و وجع بسيار و علاج اين دشوار است ( فرهنگ قرابادين كبير )
Nasal polyp
( 8 * ) - اختيارات 223 ، تحفه حكيم مومن 147 ، مخزن الادويه 323