قسمت قابل مصرف : برگ گياه مىباشد .
تركيبات شيميائى :
برگهاى خشك داراى تركيباتى از قبيل پلىفنلها نظير سينارين
Cynarin
، فلاونوئيدها ، اكسيداز فعال ، موسيلاژ ، تانن ، اسيدهاى آلى و ويتامين
A
مىباشد .
خواص درمانى و موارد مصرف :
مسهل صفرا و در بيماريهاى كبد و مجارى صفرا و بيمارى يرقان از آن استفاده مىشود ، برگها قند خون را كاهش مىدهند از اين جهت بهعنوان كمك درمان در رابطه با بيمارى ديابت استفاده مىشود . ضمنا گياه اثر ضد اسكلروتيك دارد .
در ساخت ليكورها و نوشابههاى تلخ مورد مصرف دارد .
در مصارف خارجى از عصاره تازه آن براى درمان اكزما و ناراحتىهاى پوستى استفاده مىشود .
( 1 * ) - تت صيدنه عپ ، 379
( 2 * ) - تت جامع مفردات ج 4 - 201
( 3 * ) - تلخيص از مخزن ص 223
Code - 1966
حرشف ( بستانى )
Cynara scolymus L .
حرشف بستانى يا آرتيشو گياهى است پايا ، داراى ساقه راست ، شياردار از خانواده
Compositae
به ارتفاع تا 5 / 1 متر ، برگها پهن و دراز با بريدگىهاى عميق و دندانهدار كه برگ را به صورت قطعات نامنظم درآورده است . سطح زيرين برگ داراى تار و رنگ آن سبز تيره است . كاپيتول بزرگ و در انتهاى ساقه قرار دارد و از براكتههاى فلسىشكل كه در ابتدا سبزرنگ مىباشند پوشيده شده است . اين فلسها به ويژه قسمتى كه به بنكاپيتول چسبيده ضخيم ، گوشتدار ، خوراكى و داراى ذخاير غذايى مىباشد . گل آبى و بنفشرنگ و ميوه شفاف به رنگ قهوهاى و منتهى به تار سفيد مىباشد .
گياه را تغيير شكل يافته كنگر برى
Cynara cardunculus
مىدانند كه بومى منطقه مديترانه مىباشد حتى برخى از مولفين اسامى علمى آنها را به صورت مترادف ضبط نمودهاند .
تاريخچه ، شناسائى و موارد مصرف درمانى در طب سنتى :
چنين به نظر مىرسد كه منظور تئوفراست از
Pternia
اين گياه مىباشد كه نهنج آن به مصرف تغذيه مىرسد . به يونانى آن را
Kenara
مىنامند كه
Cynara
از آن مشتق شده است . به عبرى
Akkubit
و به عربى عكوبه يا عكوب ناميده شده و ديوسكوريد آن را
Skolymos
ناميده كه به سقولومس معرب شده