در سرفه همراه با تب سودمند مىباشد ، اگر جوشانده آن را با شكر بخورند صفرا را خارج مىكند 8 * ، افشره ناپخته آن با شكر بهتر است ، افشره آن گيرهاى كبدى را باز مىكند 9 * ، بنا بر گفته غافقى در سرفه همراه با يبوست طبع ، قولنج ناشى از خلط و مخلوط آن با فلوس تحليلبرنده آماسهاى مفاصل و احشاء مىباشد و در اكثر تبها سودمند است ( به زيرنويس شماره 3 مراجعه شود ) .
صاحب مخزن علاوه بر موارد مصرف آن به شرح فوق مىافزايد مقدار خوراك افشره آن تا 210 گرم با 45 گرم نبات و جانشين آن برگ ختمى و پنيرك مىباشد 10 * .
تركيبات شيميائى :
ريشه داراى 4 - 1 درصد ماده تلخ ، گليكوزيد
Convovulin
و تانن مىباشد ، برگها داراى تانن بيشتر و رزين كمتر از ريشهها مىباشد . برگها همچنين داراى ساپونين هستند و بالاخره در گياه قندهاى مختلف و نشاسته وجود دارد .
خواص درمانى و موارد مصرف :
گم رزين شيره گياه مانند اسكامونه و ژالاپ خاصيت مسهلى دارد همچنين گياه صفرابر ، مدر و مسكن درد دندان مىباشد .
از برگ تازه گياه به صورت دمكرده 10 - 5 گرم در يك فنجان آب جوش ، الكلاتور ريشه به مقدار 15 - 10 گرم و شيره تغليظ شده به مقدار 2 - 1 گرم استفاده سنتى به عمل مىآيد . همچنين به صورت خمير براى زخمها مورد استفاده قرار مىگيرد .
مسموميت :
گياه سمى مىباشد و باعث ناراحتىهاى معده رودهاى و محرك موكوس غشاء مجارى تغذيه مىباشد .
همچنين باعث
Eruption
، نفخ و مدفوع آبكى مىشود .
( 1 * ) - در برهان قاطع ذيل نوويچ آمده است : به فتح اول و ثانى به تحتانى مجهول كشيده و به جيم فارسى زده ، گياهى است كه بر درخت پيچد و عربها لبلاب و عشقه گويند و در هدايه المتعلمين ص 711 تويج آمده است .
( 2 * ) - تت صيدنه عپ ، 330
( 3 * ) - جامع مفردات ابن بيطار ج 4 ص 93
( 4 * ) - اصل : فربوله ، اصلاح شده از شرح اسماء و اختيارات بديعى نسخه خطى كتابخانه شخصى
( 5 * ) - اصل : هر سه ، اصلاح شده از اختيارات بديعى ، نسخه خطى و برهان قاطع
( 6 * ) - اختيارات بديعى ص 389
( 7 * ) - تت دياسقوريدوس م - 4 ص 323 ش 133