تركيبات شيميائى :
گياه داراى ماده رزينى با اثر مسهلى و املاح معدنى مىباشد .
از شيرابه سفت شده گياه بهعنوان مسهل مانند ژالاپ استفاده مىشود .
گياه را به عربى علّيق و لبلاب فضى مىنامند .
Code - 1713
لبلاب صغير
Convolvulus arvensis L .
گياهى است يك ساله يا چندساله از خانواده
Convolvulaceae
داراى ساقه منشعب ، خوابيده يا پيچيده كه جهت حركت پيچيدن آن مانند حركت عقربههاى ساعت مىباشد . برگ داراى دمبرگ نسبتا بلند ، پيكانى شكل داراى دو لوب در قاعده پهنك ، گل محورى به رنگ سفيد يا صورتى ، نسبتا درشت ، غالبا منفرد و يا 2 تائى ، دمگل بلند ، جام فاقد كرك و بلندتر از كاسه مىباشد . سطح خارجى جام گل داراى لكههاى ارغوانى رنگ و ميوه كپسول ، و فاقد كرك مىباشد . جام گل داراى نوش زياد است كه زنبور عسل را به طرف خود جلب مىنمايد . گياه داراى يك ريزوم بسيار دراز و شكننده است . محل رويش گياه اروپا ، شرق و شمال آسيا مىباشد . پراكندگى آن در ايران به خصوص نواحى شمال و سواحل درياى خزر مىباشد .
تاريخچه و موارد مصرف آن در طب سنتى :
به يونانى گياه را
Helxine
ناميدهاند كه به القسينى معرب شده است . پزشكان قرون اوليه هجرى اين گياه و
Hedera helix L .
را نيز لبلاب ناميده و شرح هر دو گياه را در يك موضع آوردهاند بهطورى كه تفكيك خواص آنها از يكديگر بسيار مشكل مىباشد . تدريجا گياه اول به لبلاب صغير و دومى به لبلاب كبير معروف ، بهطورى كه در مخزن ذيل عنوان لبلاب خواص درمانى اين دو از يكديگر تفكيك شده است .
ابو ريحان بيرونى مىنويسد : لبلاب را به رومى الكسينا و ايذنطوس به سريانى حبلبلا و به فارسى نويج 1 * و به سيستانى نژك و نوع بزرگ آن را حبل المساكين يا لبلاب كبير مىنامند 2 * ، لبلاب يا لبلاب صغير را به اندلسى قريوله مىنامند 3 * ، لبلاب يا قريوله 4 * عشقه ، حلبوب و به شيرازى هرشه 5 * ناميده مىشود 6 * .
قريوله
Qorriyola
معرب
Corriola
نام قديمى گياه به زبان اسپانيولى مىباشد . گرچه اكثرا امروزه آن را
Correguela
يا
Correhuela
مىنامند ولى هنوز در برخى مناطق اسپانيا بهويژه بين
Cat
ها و همچنين به زبان پرتغالى
Corriola
ناميده مىشود كه مترادف با نام علمى در صدر آمده مىباشد .
ديوسكوريد مىنويسد :
القسينى كه آن را قسميالس نيز مىنامند گياهى است كه برگ آن به برگ قسوس شباهت دارد ولى كوچكتر مىباشد و شاخههاى دراز آن به هر گياهى كه نزديك آن باشد مىپيچد و در خرابهها و مزارع گندم مىرويد افشره اين گياه خاصيت مسهلى دارد 7 * .