( 1 * ) - تت دياسقوريدوس م - 4 ش 69 ص 341
( 2 * ) - تت الحاوى ج 21 ص 43 و ج 22 ص 39
( 3 * ) -
Culpeper's Complete Herbal , Isbn 0 - 572 - 00203 31 Britain P : 302
( 4 * ) - تلخيص از مفتاح الادويه ناصرى 1309 هجرى قمرى ص 330
( 5 * ) - اصل 2 اونس ، هراونس - 3502 / 28 گرم
( 6 * ) - اصل 20 درم ، هر درم - نيم مثقال - 5 / 2 گرم
( 7 * ) - اصل 3 نخود : هر نخود - با 200 ميلىگرم يا 2 / 0 گرم
( 8 * ) - تلخيص از كتاب خطى فروغ ناصرى
Code - 1674
سورنجان ( ابيض )
Colchicum luteum Backer
گياهى است علفى ، پايا از خانواده
Liliaceae
داراى 4 - 3 برگ پهن ، دراز و كشيده كه پس از پيدايش گل در بهار ظاهر مىشود هر گياه داراى 3 - 1 گل زردرنگ مىباشد ، لوله جام سه برابر پهنك و بساك زردرنگ است .
ميوه پوشينه سه خانه ، ريشه غده بزرگ ، كشيده ، به رنگ سفيد مايل به زرد ، سخت ، بيضى به درازاى 5 - 5 / 3 سانتيمتر با بو و طعمى زننده مىباشد .
گياه بهطور وحشى در پنجاب ، كشمير ، شمال هند ، غرب هيماليا ، تركستان ، پاكستان ، افغانستان شرق بلوچستان و نواحى جنوبى ايران رويش دارد .
تاريخچه :
گياه از زمانهاى بسيار دور در هند مصرف مىشود به سنسكريت آن را
Hiranyatutha
و به هندى
Hirantutiya
ناميده شده است .
در طب سنتى ايران از غدههاى بزرگ زيرزمينى
( Corm )
اين گياه و
Colchicum speciosum Steven
با نام سورنجان ( نوع سفيد ) و خواص مشابه استفاده درمانى به عمل مىآمده است و منظور از سورنجان در كليه كتب طبى قديم تا اواخر دوران قاجاريه اين دو گياه و اسامى آنها نيز مشترك بوده است و امروزه نيز با نام سولنجان ، سورنجان كرمانى از آنها استفاده سنتى به عمل مىآيد .
تاريخچه و موارد استفاده درمانى اين دو گياه در يك موضع ذيل كد 1677 و نام علمى
Colchicum speciosum Steven
در همين مجموعه خواهد آمد .