به هر جهت در كشورهاى مختلف ، قهوه موضوع بحثانگيزى بوده و زمانى پزشكان آلمانى سعى بر آن داشتند كه قانونى به تصويب رسانيده و در نتيجه آن ، زنان را از نوشيدن قهوه منع كنند زيرا بر اين تصور بودند كه نوشيدن آن زنان را عقيم مىكند .
در ايران در آغاز قرن هفدهم چند سالى قبل از اروپائيان قهوه را مورد استفاده قرار دادهاند . قديمترين كتاب پارسى كه نام آن آمده است تحفه حكيم مومن نوشته اولين سالهاى قرن هفدهم ميلادى مىباشد .
حكيم مومن مىنويسد بر حسب تجربه و قياس طبيعت آن گرم و خشك است ، پيشاب را زياد مىكند ، گيرها و منافذ را مىگشايد ، در سرفه ، نزله ، غليان خون ، خستگى ، آبله ، تيفوئيد و كهير سودمند است . زيادهروى در مصرف آن موجب بيخوابى و ضعيف شدن نيروى جنسى مىشود 1 * .
در يك دستنويس فارسى كه " كامل العلائى " نام دارد آمده است كه " اين ثمر از آن مشهور و معروفتر است كه احتياج به تعريف داشته باشد " 2 * و سپس به نقل قول از عماد الدين محمود طبيب در رساله افيون ادامه مىدهد كه درد را تسكين مىدهد ، بيخوابى و نشاط مىآورد . در بواسير و ماليخوليا سودمند است ، رنگ ادرار را بىرنگ مىكند بدون آنكه مانع ترشح صفرا بشود و " مىپندارم كه مجذوم را نافع خواهد بود " باعث طپش قلب مىشود براى جلوگيرى از اين زيان بهتر است هنگام جوشاندن قدرى زعفران به آن اضافه و گرماگرم صاف نموده و قبل از سرد شدن بنوشند 3 * . مخلوط آن با عسل در سرفه گرم سودمند است 4 * به عقيده حقير طبيعت آن سرد و خشك است نوشيدن آن در تبهاى تيفوس ، تيفوئيد و ساير حميات متصله
[ Continous fever ]
باعث تخفيف هذيان شبانه بيمار و اضطراب او مىشود و در اسهال خونى موثر است با آب ليمو رفع تشنگى مريض را مىكند . اگر در تب نوبه ، در ابتداى لرز چند روز بياشامند نوبه را قطع مىكند و گرد قهوه خام به مقدار سه گندم ( 150 ميلىگرم ) هر سه ساعت مانند گنهگنه رافع نوبه است و گرد قهوه خام در ضيق النفس عصبانى ( آسم ) دمكرده آن بهترين مسكنات است و رافع اثر ترياك و بهمزدگى مزاج از شرب مسكرات است 5 * .
انواع درخت
Coffea
:
درخت قهوه داراى انواع زيادى مىباشد كه مهمترين آنها عبارتند از
C . librica , Coffea arabica L . C . mauritiana Lamak , C . excelsa A . Chev . , C . canephora Pier . , C . robusta Chev . , Hiern
،
C . congensis Fro .
و
C . humblotinana H . Bail
. كليه درختچههاى فوق قهوه توليد مىنمايند و از اين نظر داراى ارزش مىباشند .
قسمتهاى مورد استفاده :
ميوه خشك شده ، ميوه بدون پولپ ، دانه قهوه با غشاء نازك ، دانه قهوه بدون غشاء و نازك ، برگ ، دانه قهوه در بازار تجارت به دو حالت قهوه سبز و قهوه بو داده وجود دارد . قهوه سبز در حالت تازگى به رنگ سبز مايل به زرد ، با بوى ملايم مىباشد و پس از بو دادن بوى آن قوى مىشود .