خاليدونيون را ماميران و عروق صفر نيز مىنامند 4 * . از نظر گرمى و خشكى در درجه دوم قرار دارد در
Leukoma
5 * سودمند است و شيرابه آن پوست را زخم و ناخن را از بن مىكند و در برص و آفت سودمند و با سركه در كلف
[ Lentigo ]
موثر است 6 * . برص ناخن را از بين مىبرد و شيرابه رقيق آن ترشحات غليظ مغز را خارج و اگر آن را به چشم بكشند ترشحات غليظ چشم را از بين مىبرد . ماميران مدر است و در
Colic
موثر مىباشد 7 * .
تحليل برنده ، ضد نفخ و ضد انسداد است . از طريق خوراكى در يرقان انسدادى ، پيچش شكم 8 * و به طور موضعى در ورم بواسير و وارونه شدن رحم ، 9 * و به چشم كشيدن آن در ناخنه چشم
[ Pterygium ]
موثر مىباشد 10 * .
در ورم طحال ، استسقاء ، تبهاى مزمن سودمند مىباشد و ماليدن شيرابه آن زگيل و ميخچه را از بين مىبرد . مقدار خوراك شيرابه آن 25 / 0 تا 1 گرم و گرد ريشه 3 - 2 گرم مىباشد 11 * .
اندامهاى قابل مصرف :
كليه قسمتهاى گياه و شيرابه آن مصارف درمانى دارند و ريشه موثرتر از اندامهاى هوائى مىباشد .
تركيبات شيميائى :
گياه داراى 1 / 0 تا 1 درصد آلكالوئيدهائى از نوع بنزيل ايزوكينولين مىباشد . مهمترين آلكالوئيدهاى گياه عبارتند از كليدونين
Chelidonine
، سنگوئىنارين
Sanguinarine
يا
Chelidoxanthine
، پروتوپين
Protopine
، هموكليدونين
Homochelidonine
، كلهريترين
Chelerytrine
همچنين شيرابه گياه محتوى آنزيمهاى پروتئوليتيك و بالاخره گياه داراى اسانس مىباشد .
خواص و موارد مصرف درمانى :
كليدونين زيادكننده ترشحات صفرا ، ضد تشنج و آرامكننده دردهاى روده ، مثانه و كيسه صفرا و منتسع كننده عروق كرونر مىباشد . كليدونين سمى ميتوتنيك است و مانند كلشى سين روى تقسيم سلولى اثر مىگذارد و به همين جهت عقيده دارند كه روى غدد بدخيم موثر مىباشد . سنگوئى نارين كه ماده رنگى است و پروتوپين نيز سمى و محرك مىباشد و بالاخره گياه داراى اثرات ناركوتيك ، آنالژزيك ، مدر و مسهل مىباشد .
مصرف زياد آن سمى است و ممكن است موجب مرگ گردد .
از ماميران در موارد آنژين دوپواترين ، آسم ، تصلب شرائين مغزى ، آرتريواسكلروز ، التهاب مهبل و مثانه ، ناراحتىهاى كبد ، انقباضات الياف ماهيچهاى معده و بارازك براى تسكين درد سرطان معده ، قاعدگىهاى دردناك استفاده درمانى به عمل مىآيد .
در استعمال خارج از جوشانده برگ يا شيره تازه رقيق شده آن در ورم ملتحمه ، ورم مزمن كره چشم ، زخمهاى چركين و مزمن ، كچلى و اكزما استفاده مىشود . شيرابه گياه در درمان برخى تومورهاى بدخيم ،