( 20 * ) - جامع مفردات ابن بيطار ، ج 4 ص 34
( 21 * ) - از اختيارات 356 ، تذكره 263 ، تحفه 210 ، مخزن 469
( 22 * ) - حمى ربع ، تب نوبه ربع ، تب چهار يك نوعى تب متناوب كه عامل آن پلاسموديوم و يواكس مىباشد و هر 72 ساعت يك بار عود مىكند ، نوعى تب مالاريا .
( 23 * ) - از كتاب خطى فروغ ناصرى
Code - 1354
حشيشه العقرب
Centaurium spicata ( L . ) Fritsch .
گياهى است علفى ، يك ساله از خانواده
Gentianacea
، برگها متقابل بيضىشكل ، گلها بنفش رنگ و به صورت خوشه مىباشد . گياه در اماكن مرطوب حوالى درياى روم يا بحر ابيض متوسط بهويژه در مصر ، مراكش ، آناتولى ، عربستان ، شمال افريقا ، قفقاز و ايران بهطور وحشى رويش دارد .
گل و ميوه گياه در موارد فشار خون بالا ، سنگهاى كليوى ، سياتيك ، ديابت و به صورت موضعى در سوختگيهاى جلدى مصرف سنتى دارد .
Code - 1357
آب قاشق
Centella asiatica ( L . ) Ul bAn
گياهى است علفى ، پايا ، رونده از خانواده
Umbelliferae
داراى ساقهاى باريك ، خزنده كه در محل بندها اغلب ريشهزا مىباشد . برگها كامل به عرض 5 - 2 سانتيمتر ، كليوى شكل ، در پائين عميقا شكافته ، كنگره اى و دندانهدار ، سطح روئى برگها كركدار و به صورت گروهى بر روى ساقه قرار دارند .
گل سفيد متمايل به صورتى ، گل آذين چترى ، شامل 4 - 3 گل ، دمگل كوتاه ، پرچمها كوتاهتر از گلبرگها ، ميوه كوچك مانند دانه جو ، ريشه خاكسترىرنگ و گوشتدار ، گياه نيمه آبزى است و در اماكن مرطوب ، آبهاى راكد ، جريانهاى ملايم آب مىرويد گياه در هند ، سيلان ، افريقاى جنوبى ، جزاير مالزى و در ايران در لاهيجان و مرداب انزلى مىباشد .
گياه به عربى قصعه الماء ناميده مىشود .
تاريخچه :
گياه از زمانهاى بسيار دور در طب ايورودا مورد مصرف داشته است و به سانسكريتى آن را
Mandukaparni
مىناميدند و جوشانده سرشاخههاى هوائى آن براى درمان جذام مصرف مىشده است . امروزه دامنه مصرف آن تا استراليا ، افريقا و امريكا كشيده شده و حتى اقدام به كشت آن نمودهاند .
قسمت قابل مصرف كليه اندامهاى گياه مىباشد .