Code - 1295
شاهبلوط
Castanea sativa Mill
درختى است بسيار زيبا به بلندى 35 - 25 متر از خانواده
Fagaceae
، برگها بيضوى دراز به درازاى 25 - 10 سانتيمتر و رنگ سبز درخشنده ، داراى رگبرگهاى موازى با سطح قاعده برگ كه به نوكهاى تيز دندانههاى برگ ختم مىشوند برگ داراى دمبرگ مىباشد . گلهاى نر و ماده بر روى يك پايه قرار دارند گلهاى نر داراى پرچمهاى متعدد و گلهاى ماده هر سه تاى آنها در پيالهاى قرار دارند و داراى تخمدان 6 - 3 خانهاى مىباشند و ميوه در پياله خاردارى قرار گرفته است .
تاريخچه و موارد مصرف درمانى آن در طب سنتى :
ايرانيان و يونانيان عهد باستان آن را مىشناختهاند به زبان پهلوى آن را شاهبلوط 1 * و شابلوط
Shablut
2 * به ارمنى شابالو 3 * مىناميدهاند تئوفراست آن را
Zeus balanos
4 * ناميده است .
ديوسكوريد آن را ذيل
Drus
يا بلوط آورده و پس از شرح انواع بلوط
Quercus
مىنويسد نوعى از آن را بلوط ساردينى
Sardinien balanos
5 * ،
Lopima
6 * ،
Kastania
7 * و
Mota
8 * ناميدهاند [ حنين معادل اين اسامى را شاهبلوط ضبط نموده است ] شاهبلوط پادزهر سم گياهى به نام افيمارن 9 * مىباشد 10 * .
شه بلوط در آذر آبادگان و اران 11 * مىرويد و شنيدهام كه در شام نيز وجود دارد سائيده برگ آن التيامدهنده زخمها و جفت آن قوىتر مىباشد و مصرف آن از طريق واژن خون قاعدگى را بند مىآورد 12 * .
شاهبلوط را به سريانى " بلوطا ملكا " گويند اهوازى گويد به رومى آن را قسطنه گويند و شاهبلوط قسطل مىباشد و بعضى آن را " ابو فروه " " قنفذا " و بلوط الملك مىنامند 13 * . برگ و ميوه آن بازدارنده خونريزيها و ديرهضم مىباشد و نيروى غذائى آن از بلوط بيشتر است بهويژه اگر با قند مصرف شود و پادزهر تمام زهرهاست 14 * .
در اسهال موثر است ايجاد نفخ 15 * مىنمايد اگر آن را بهجوشانند نفخ وى كمتر و طعم آن لذيذتر و موجب فربه شدن بدن مىشود 16 * .
ميوه آن در اسهال مزمن ، خونريزى ، استفراغ خونى ، طپش قلب ، تهوع ناشى از ناراحتى دهانه معده ، خراشيدگى و زخم رودهها موثر است اگر شاهبلوط را با نصف وزنش كندر مخلوط نموده و با روغن زيتون آغشته نمايند در بىاختيارى دفع ادرار چه در بيدارى و چه در خواب ، چركى بودن ادرار و اكزماى مزمن موثر مىباشد . ضماد شاهبلوط در ورم حالب ، ورمهاى سفت و گرد سوخته آن در آفت و زخم هاى دونده و جابهجاشونده
Serpiginous ulcer
و ريشههاى فرعى آن در لكوره و خاكستر چوب آن در آكله سودمند مىباشد . در تمام موارد ذكر شده در فوق اثر بلوط بيشتر از شاهبلوط مىباشد در عوض