تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى ) — صفحة 79

مساهمون:

ص٧٩
عرصف ، صنوبر الارض ، كمافيطوس ، خامانيطس ، كمفطوس ، قمفطش ، قمفيطس ، خمافيطوس ، عرسف ، عرصف
Ajuga chamaepitys ( L . ) Schreb
( مايرهوف 190 شرح اسماء ، بهرامى ، گياهان داروئى جلد 4 - 144 ، معجم العلوم الطبيه 35 ، معجم المصور 29 ) .
Code - 220
كمافيطوس ( 2 )
Ajuga iva ( L . ) Schreb
كمافيطوس معرب واژه رومى
Chamaepitys
ديوسكوريد مىباشد ، ديوسكوريد تحت اين نام مىنويسد : گياهى است يك ساله كه هرساله مىرويد . . . برگ آن شبيه به حى العالم صغير . . . [ رجوع شود به كمافيطوس 1 ] . . . نوع ديگرى از آن وجود دارد كه برگ و گل آن شبيه به نوع اول است دانه آن سياه و بوى آن مانند بوى درخت كاج است و اثرات درمانى آن نيز مانند نوع قبلى ( كمافيطوس 1 ) مىباشد . . . ( تت كتاب دياسقوريدوس 307 ) . بعد از مدتها فراموشى اين گياه در مخزن الادويه آمده است در اين كتاب نيز زير واژه كمافيطوس بعد از شرح نوع ( 1 )
[ Ajuga comata stapf ]
نوع ديگرى از
Ajuga
را شرح داده مىنويسد : و شاخهاى آن به قدر يك ذرع شبيه به اذخر و شعبه‌هاى آن باريك و گل آن شبيه به صنف اول و برگ و تخم آن سياه رنگ و در بو شبيه به بوى صنوبر . . . ( مخزن 490 ) . اين گياه در ليبى شندقوره و در ساير كشورهاى عربى جعده و مسيكه ناميده مىشود . مواد موثره گياه
Ecdusterone , Cyasteron
كمى
Dysterone
و تانن مىباشد . براى قسمتهاى هوائى گياه اثر پائين‌آورنده قند خون ذكر شده است و جوشانده آن به عنوان ضد تب و براى درمان ديابت مصرف سنتى دارد . اين گياه در ايران رويش ندارد .
Code - 221
جعده خزنده
Ajuga reptans L
گياهى است چند ساله ، علفى به بلندى تا 40 سانتيمتر با ساقه‌هاى زياد ، چهارگوش كه سطح آن كركى ، ساقه‌ها خزنده و مانند بوته توت‌فرنگى در انتها توليد ريشه‌هائى مىكند كه به زمين فرورفته گياه جديدى توليد مىكند . گل‌ها آبى ، گلى و ندرتا سفيد ، برگ‌ها بيضوى كامل و يا به لوپهاى دندانه‌دار تقسيم مىشوند . گياه در جنگل‌ها ، دشتها و مناطق مرطوب اروپا ، آسيا ، شمال افريقا ، مراكش ، تونس ، الجزاير و در ايران در چمن‌زارهاى رشت ، لاهيجان ، گرگان و نوشهر مىرويد . در فرانسه گياه را در موارد گاستروآنتريت ، التهاب مجارى ادرار ، هموراژى به مقدار 20 تا 30 گرم براى يك ليتر آب كه پس از جوشاندن 10 تا 15 دقيقه مىگذارند بماند در روز 2 تا 3 فنجان مصرف مىنمايند . گياه را به عربى شندقوره ، در لبنان سنفيتون صغير ، عشبه النجارين ، حشيشة الجرح ، عرصف المداد و در سوريه عاجوقه و عرصف و در قسمتهاى مختلف ايران ، فرش منجوقى و ريش تره ( لاهيجان ) مىنامند .