Code - 93
برنجاسف ( 2 ) ( نام گياه در عطاريها )
Achillea eriophora DC
برنجاسف كه در عطاريهاى تهران عرضه مىگردد طبق تحقيقات دكتر امين مجموعه سرشاخههائى شامل برگ ساقه و گل است و . . . با نام علمى
Achillea erio phora DC
براى بر طرف كردن ناراحتىهاى گوارشى و به عنوان مدر و تببر مصرف سنتى دارد ( گياهان داروئى سنتى - 44 ) .
اين گياه در جهرم به نام سرزرد و در مناطق جنوبى كشور به نام بومادران جنوبى و بومادران شيرازى ناميده مىشود .
Code - 98
سطراطيوطس ( نوع دوم يا سطراطيوطس برى )
Achillea millefolium L
ديوسكوريد دو گياه را با نام سطراطيوس جداگانه و بدنبال يكديگر ذكر نموده است گياه اول سطراطيوطس مائى يا
Pistia stratiotes L
و گياه دوم گياه مورد بحث مىباشد كه نام علمى آن در صدر آمده است به يونانى اين گياه
Stratiotes chiliophylos
و در لاتين
Stratiotes millefolio
ناميده شده است .
ديوسكوريد درباره اين گياه مىنويسد گياهى است كوچك كه به آن هزاربرگ گويند بلندى آن بيش از يك وجب ، برگ آن كوچك ، تكهتكه شده ، نظير برگ گلابى برى و در ابتداى ظاهر شدن به كرك جوجه شباهت دارد گل آن كوچك ، سفيدرنگ و تاج گل مانند شبت است . . . در خونريزى ، زخمهاى كهنه و جديد و نواسير 1 * موثر است . ( تت دياسقوريدوس م - 4 ش 85 ص 347 ) . سطراطيوطس ذو الف ورقه ( اصطفن و حنين ) .
سطراطيوطس ، سطراطيوطس برى جالينوس گفته است كه نوع آبى آن [ نوع اول ديوسكوريد ] تر و نوع برى [ گياه مورد بحث ] قابض است به همين جهت جراحات را به هم مىآورد و در خونريزى و زخمها و بواسير سودمند است ( تت حاوى جلد 21 - 50 ) .
سطراطيوس ( ابو ريحان ) [ صحيح : سطراطيوطس ] جالينوس گفته است آنچه در آب مىرويد تر و آنچه در خشكى مىرويد قابض است و در حاشيه مىنويسد خيرخير و آن فارس الماء است ( تت صيدنه عب 220 ) .
در قانون و شرح اسماء و تذكره نامى از گياه نيامده است و در تحفه فقط نوع اول شرح داده شده است ولى صاحب مخزن بهطور كامل دو گياه را ذيل ماده سطراطيوطس شرح داده و مىنويسد : سطراطيوطس . . .
در كتب معتبر و اطباى فرنگ دو نوع نوشتهاند . . . نوع اول كه بر روى آب بهم مىرسد . . . نوع دوم را ذو الف ورد گويند و آن حزنبل است و آن را ذو الف ورقه نيز نامند و به لاتينى اسطراطس ميل فولى بمعنى هزار برگى نامند و نباتى است بلند به قد شبر و زياده بر آن و برگ آن شبيه به كمون برى و از آن كوتاهتر و از ساق آن شاخهاى خرد رسته و بر سر هريك از آنها اكليلى شبيه به اكليل شبت و با خشونت و گل آن سفيد و منبت آن زمينهاى غير مزروع و معطل ، طبيعت آن سرد و خشك ، افعال و خواص آن جهت حبس الدم بواسير و نزف الدم جراحات تازه و كهنه و التيامدهنده آنها و نواسير ( شرح مرفولوژى و خواص درمانى كاملا با نوشته ديوسكوريد مطابقت دارد ) . و به دستور ذرور آن مفيد است و اهل هند مىگويند چون