تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى ) — صفحة 344

مساهمون:

ص٣٤٤

محل رويش آن در ايران :

گرگان : كول‌باد بهشهر ، مازندران : هزار جريب ، گيلان : دره دشت بين پره سر و چلكاسر ، پل سفيد ، ورسك ، غرب : همدان ، بروجرد ، باختران ، خرم‌آباد و پشم‌شوران در بختيارى مىباشد .
Code - 881
كدو هندى
Benincasa cerifera Savi
گياهى است خزنده شبيه به بوته كدو به درازاى 2 متر از خانواده
Cucurbitaceae
كه در نواحى شرقى آسيا مىرويد و در هندوستان و چين كاشته مىشود . برگ‌ها قلبىشكل ، گل‌ها زردرنگ ، ميوه درشت بيضوىشكل ، پوست آن سفيد و پس از رسيدن از ترشحات مومى پوشيده شده و براق مىشود . ميوه به ويژه در چين به مصرف تغذيه مىرسد و مانند كدوحلوائى شيرين‌مزه مىباشد . كليه اعضاء گياه از تار پوشيده مىباشد .

تركيبات شيميائى :

برگ‌ها حاوى ماده منعقدكننده خون مىباشد . از افشره برگ در بريدگيها و زخمها استفاده مىشود . دانه داراى روغنى مىباشد كه از اسيد اولئيك و اسيد لينولئيك تشكيل شده است . گياه حاوى پروتئيدهائى مانند ميوزين
Myosin
و ويتيلين و هم‌چنين آلكالوئيد كوكوربىتين و نشاسته مىباشد .

كاربرد درمانى :

از عصاره گوشت ميوه به عنوان ضد سم در مسموميت‌هاى گياهى ، جيوه‌اى و الكل ، هم‌چنين استفراغ خونى ، خون‌ريزيهاى داخلى ، اختلالات روانى و صرع و از تخم آن در بيماريهاى كليه ، ديابت ، بواسير ، التهاب روده ، ورمهاى سطحى و از پوست ميوه براى درمان سوزاك استفاده مىشود .
Code - 886
دارهلد
Berberis Aristata DC
درختچه‌اى است خاردار از خانواده
Berberidaceae
با چوب زرد و شاخه‌هاى سفيد يا خاكسترى . برگ‌هائى با كناره دندانه‌دار منتهى به خارهاى كوچك و نوك‌تيز ، گل‌هاى زرد ، ميوه تخم‌مرغى با رنگ زرشكى متمايل به آبى و چند عدد دانه كه در ارتفاعات 2000 تا 3000 مترى هيماليا و جنوب هند مىرويد . به سانسكريت اين درختچه را
Daruharidra
مىناميده‌اند عقيلى خراسانى در مخزن الادويه با نام دارهلد شرح داده است امروزه در هند آن را داروهلدى و ريشه آن را رسوت
Rasaut
و ميوه آن را به اردو زريشك مىنامند . ابو ريحان آن را زرك ناميده است . در هند از جوشانده پوست ريشه و ساقه اين درختچه كه رسوت ناميده مىشود به صورت قطره چشمى در بلفاريت ، بلفاريت زخمى و بيماريهاى چشمى استفاده مىشود . در قديم از ريشه اين گياه براى تهيه حضض هندى استفاده مىشده است . پوست ريشه كه داراى آلكالوئيد بربرين
Berberin
است قابض ، تب‌بر و مقوى مىباشد . در ناراحتىهاى معدى ، اسهال مزمن و هنگام شيوع بيمارى و با مورد مصرف دارد . هم‌چنين آن را در بيماريهاى كبد و