تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى ) — صفحة 338

مساهمون:

ص٣٣٨

تركيبات شيميائى :

برگ‌ها حاوى يك گلوكزيد و سرشار از ويتامين
C
مىباشند ، برگ‌هاى خشك فاقد ويتامين مىباشند .

موارد مصرف :

به‌طور خوراكى در ادم يا تجمع مايع در نسوج و حفرات بدن ، نقرس ، سنگهاى مجارى ادرارى ، احتقان كبد و بيماريهاى اسكوربوت و از طريق داخل براى شستشوى زخمها به كار مىرود .

مقدار خوراك :

دم‌كرده 30 گرم گياه تازه در يك ليتر آب جوش ، مقدار خوراك يك فنجان سه بار در روز براى شستشوى زخمهاى سطحى و عمقى پوست از همين دم‌كرده مىتوان استفاده نمود . در لبنان براى استعمال خارجى برگ‌ها را به مدت 24 ساعت در روغن زيتون خيسانده مصرف مىنمايند . گياه در لبنان به نام جرجير الارض ، حشيشه القديسه ، بارب ، حشيشه النجارين و در سوريه بارباره و ساروخ المستنقات ناميده مىشود .
Code - 862
خانق الكلب
Barjonia racemosa Decne
گياهى است از تيره
Apocynacae
كه در كتب قديم ذيل عناوين خانق الكلب يا قاتل الكلب شرح آن آمده است . هرچند آذاراقى يا كچوله
Strychnos - nux - vomica
، خانق الذئب يا قاتل الذئب
Aconitum lycoctonum
، خانق النمر يا قاتل النمر
Aconitum napellus
و در دو قرن اخير سورنجان
Colchicum
را نيز برخى از مولفين خانق الكلب و قاتل الكلب ناميده‌اند ولى بيشتر منظور از خانق الكلب گياه مورد بحث مىباشد كه سگ را زودتر از گرگ و پلنگ مىكشد . ابو ريحان مىنويسد : از آن جهت اين گياه خانق الكلب ناميده شده كه سگ را فورا مىكشد همانطوريكه خانق الذئب گرگ و خانق النمر پلنگ را زودتر مىكشد . اين گياهان براى انسان نيز سمى و كشنده مىباشند . خانق الكلب گياهى است بسيار بدبو و موجب " خانوق الكلب " مىشود در اين حالت عضلات پشت و عضلات مهره گردن چنان ورم مىكند كه مانع باز شدن دهان مىشود و خفگى را موجب مىگردد 1 * ، قاتل الكلب سبب خون دماغ و استفراغ خونى مىگردد 2 * ابن بيطار اين گياه را ذيل ماده خانق الكلاب آورده و مترادف آن را قاتل الكلاب ذكر نموده و مىنويسد برگ اين گياه را با پيه و نان مخلوط نموده و از آن براى كشتن سگ ، روباه ، گرگ و پلنگ استفاده مىنمايند و ضماده آن تحليل‌برنده قوى مىباشد 3 * به هندى آن را كلهار مىنامند و طبيعت آن در چهارم گرم و خشك 4 * است ضماد آن تحليل‌برنده ورمهاى سرد است . به شخص مسموم بايد مواد سردكننده ، رطوبت‌دهنده داده و از بيمار خون گرفت 5 * . ( 1 * ) - تت صيدنه عپ 170 ( 2 * ) - تت قانون عب 424 ( 3 * ) - جامع مفردات ج 2 ص 44