تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى ) — صفحة 321

مساهمون:

ص٣٢١
غلات مىباشد 6 * . خرطال ، ديوسكوريد گويد . . . 7 * طبيعت آن معتدل و ميان گرمى و سردى بود 8 * . عقيلى خراسانى مىگويد كه جوشانده آن بدون روغن شكم را بند مىآورد ولى چنانچه با روغن پخته شود سينه را نرم نموده و سرفه را تسكين مىدهد و ضماد آن در ابتداى آماس‌هاى گرم سودمند است و آن غذائى است سنگين ، ديرهضم و نفاخ لذا بهتر است كه آن را با زيره كرمانى و روغن پخته و به خورند و اگر در دهانه معده مانده باشد خوردن شيرينى در دفع آن كمك مىكند 9 * امروزه نيز گياه را به عربى هرطمان مىنامند و اسامى مترادف آن شوفان ، زمير ، زيوان مىباشد در سوريه آن را خافور در ليبى سبول ، ابو شرفت ، قصيفه و در لبنان شيفون و به پارسى جو دوسر ، دوسر ، داوسر و به آذرى يولاف مىنامند . توجه : واژه دوسر در طب سنتى به
Triticum ovatum L
نيز اطلاق مىشده است .

قسمت قابل مصرف :

دانه بدون سبوس ، دانه سبوس‌دار و سبوس مىباشد .

تركيبات شيميائى :

هر يك‌صد گرم دانه حاوى كربوهيدرات 68 / 2 گرم ، پروتئين 16 / 3 گرم ، چربى 6 / 7 گرم ، كلسيم 50 ميلى ، فسفر 380 ميلى ، آهن 8 / 3 ميلىگرم ، ويتامين
B 1 - 540
ميلى ، ويتامين
B 2 - 120
ميلى ،
Niacin 1 . 1
ميلىگرم ، همچنين سيليس ، مس ، كبالت ، منگنز ، روى و يك نوع ماده آلبومينوئيدى به نام
Avenine
يا لگومين مىباشد . اسيدهاى آمينه آن شامل آرژىنين ، هيستيدين ، ليزين ، تيروزين ، تريپتومان ، فنيل آلانين ، سيستين ، متيونين ، تره‌اونين ، لوسين ، ايزولوسين و والين مىباشد .

خواص درمانى :

اصلاح‌كننده و تقويت‌كننده سيستم عصبى ، مغذى ، كاهش‌دهنده كلسترل بخصوص
LDL
، مدر ، ملين ، مسكن و التيام‌دهنده زخم مىباشد . جوشانده آرد بدون سبوس آن در شير براى اطفال در حال رشد ، بيماران و اشخاصى كه دوران نقاهت را مىگذرانند ، مادران شيرده ، كسانى كه كارهاى فكرى دارند ، اشخاص مسن همين‌طور كسانى كه كارهاى بدنى سنگين مىكنند و بالاخره كسانى كه به تقويت و نمكهاى معدنى نياز دارند غذاى مناسبى مىباشد . همچنين به عنوان يك داروى غذائى در دپرسيون ، ملانكولى ، ناراحتىهاى عصبى ،
Multiple sclerosis
، ناتوانى جنسى ، ديابت و سوءهاضمه مورد مصرف دارد . جو دوسر داراى سبوس مدر بوده و در آب آوردن انساج ، عدم دفع ادرار ، نقرس ، سنگ كليه و مثانه ، خارش ، ورم حلق و حنجره موثر و با مقدار خوراك بالا ميزان كلسترول خون را كاهش مىدهد .