تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 77

مساهمون:

ص٧٧

الكتريسيته مىيابد و ذرات كاه و خرده‌هاى كاغذ را جذب مىكند . « 2 » كهربا را به عربى صمغ البحر ، صمغ الحور ، قرن البحر ، مصباح الروم و به يونانى ديامينطس ، المقطران و به سريانى حمرما و به رومى هيغيرس و به هندى كپور گويند . و آن صمغ درختى است كه از ممالك روس و بلغار و مغرب مىآورند . و درخت آن را به نام حور مىنامند . بعضى آن را از سواحل و دريا دانسته‌اند . قوت كهربا تا 30 سال باقى مىماند . به قول شيخ گرم اندك و خشك در دوم و گويند در گرمى و سردى معتدل است . چون بر ورمهاى گرم بمالند نفع دهد و ماليدنش بر پيشانى خون دماغ را بند آورد و كلًا هر خونريزى را قطع كند . چون با آب گرم با ادويه مناسب بخورند حابس خونريزى مىباشد . كهربا شادىآور و مقوّى قلب و نافع خفقان است و چون نيم مثقال آن را با آب سرد و گلاب بخورند نافع خفقان عارض از صفرا و مقوى قلب مىباشد . كهربا حابس قى و خوراك يك مثقال آن مانع ريزش مواد از سر و سينه به سوى معده است و خوراكش با مصطكى نافع معده است . نيز نافع سيلان خون از رحم ، مقعد ، جگر ، مجارى بول ، اسهال خونى و استفراغ خونى مىباشد . خوراكش مانع زياد حيض و ماليدنش با صبر نافع دانه بواسير است ، ماليدنش با آب نافع سوختگى از آتش مىباشد . گويند مضر سر است و مصلحش بنفشه مىباشد . بدلش سندروس است و مقدار خوراكش تا نيم مثقال مىباشد . صاحب منهج نوشته است : استعمالش محرق و غير محرق است . « 1 » از اقوال قدما ظاهر مىگردد كه كهربا و سندروس يك جنس باشند و سندروس مخصوص بلاد هند و كهربا مخصوص مغرب و شمال باشد . « 2 »

هامش
( 2 ) - فرهنگ فارسى ، دكتر معين ، ج 3 ، ص 3142 .
( 1 ) - محيط اعظم ، ج 4 ، ص 169 ؛ قانون در طب ، ج 2 ، ص 183 ؛ قرابادين كبير ، ص 370 ؛ الابنيه ، ص 271 .
( 2 ) - تحفه حكيم ، ص 226 .