دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 269

مورد استفاده جهت دفع كرم سگ ، اسب و حيوانات اهلى مشابه قرار گيرد . درخت نارنج در نواحى شمالى ايران پرورش مىيابد . « 2 » براى رفع سوراخ‌هاى ريزى كه در پوست صورت بعضى از خانمها است ، آب يك نارنج تازه را بگيرند و معادل يك ثلث حجم آن گلاب به آن اضافه كنند و هر روز صورت خود را با آن بشويند . « 3 » در برش عرضى جدار ميوه نارنج ، حفره‌هاى ترشحى متعددى در پارانشيم زير بشره ديده مىشود كه در آنها اسانس ذخيره مىگردد . در سلولهاى پارانشيمى اطراف حفرات مذكور نيز بلورهاى اكسالات كلسيم مشاهده مىشود . برگ نارنج اثر آرام كننده ، ضد تشنج و هضم كننده دارد و معمولًا به‌صورت دم‌كرده 5 تا 10 در هزار مصرف مىگردد . در بعضى موارد ، يك برگ نارنج تميز را در يك فنجان آب جوش داخل كرده پس از چند دقيقه كه مواد مؤثره آن در آب وارد گرديد مانند چاى مصرف مىنمايند . برگهاى جوان درخت نارنج كه بر روى شاخه‌هاى جوان آن ظاهر مىشوند اگر در اول آذر ماه تا اواسط بهمن ماه چيده شوند و در سايه خشك گردند ، در درمان سوء هضم‌ها بسيار مؤثر واقع مىشوند كه براى اين كار ، دم‌كرده برگها را بايد مصرف گردد . برگهاى جوان خشك شده اگر با دو برابر وزن خود ، از پوست بيرونى نارنج مخلوط گردند و مقدار مناسبى از اين مخلوط به‌صورت دم‌كرده ، مصرف شود اثر نيرو دهنده قواى عضلانى داشته ، حافظه را تقويت مىنمايد . « 1 » برگ و گل درخت نارنج براى اختلالات عصبى چون طپش قلب مفيد است و نيز هضم غذا را آسان ساخته ، كرم كش و عرق‌آور مىباشد . پوست نارنج براى معده‌هايى كه ترشى زياد دارند بهترين داروى مؤثر است . مصرف آن معده را تقويت و اشتها را باز مىگرداند . مقدار مصرف بهارنارنج يك قاشق سوپ‌خورى در يك ليوان آب‌جوش است