رحم و معده و جگر و مقوى آنها مىباشد و از خواصش اين است كه اگر زن پس از ادرار ، بخور آن نمايد و باز ادرار آيد نشانه آن است كه زن مىتواند حامله شود . خوراكش موجب غم و اندوه است و مصلحش سنبل رومى مىباشد . مقدار خوراك آن از نيم تا يك درم است و در كتاب منهج استعمال آن را در روغنها و مرهمها ذكر كرده است . مضر براى گرم مزاجان و مصلحش صندل و گلاب مىباشد . بدلش ميعه سائله است . « 1 » شبنمى كه بر اين گياه نشيند از مادهاى كه در اين گياه است تأثير مىپذيرد و از ماده تراوشى و شبنم چيزى پديد مىآيد كه بوى خوش دارد . بزها وقتى در چراگاه به اين گياه مىرسند و از آن مىچرند و گردن به گياه مىسايند اين ماده به موى و پشم آنها مىچسبد و مردم آن را از موى و پشم جدا مىكنند و اين جدا شده را لادن نامند . دهانه رگها را باز مىكند ، با روغن مورد سبب رويش ، فزونى ، تراكم و نگهدارى مو مىشود . تناولش داروى سرفه است . « 2 »
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 164
مساهمون: مصطفى النوراني الاردبيلي
ص١٦٤
مواد رزينى ، صمغ ، يك ماده تلخ ، اسانسى با بوى كافور ، لادن ، لادانيول و غيره است .
از تقطير شاخه و برگ گياه اسانسى به مقدار بسيار كم معادل 6 / 0 در هزار تهيه مىگردد كه بوى عنبر مانند و قيمت بسيار گران دارد .
لادن سابقا بهعنوان نيرو دهنده ، قابض ، بند آورنده خون و غيره استفاده بهعمل مىآمده است . همچنين در مشمعهاى درمان بريدگيها وارد مىشده است .
در زمان فعلى نيز مانند سابق مىتوان از آن در رفع ضعف عمل دستگاه هضم ، ديسانترى ، بيماريهاى نزلهاى ، آسم و آغاز سل استفاده بهعمل آورد .
هيچ كدام از گياهان مذكور ، در ايران نمىرويند . « 1 »
هامش
( 1 ) - محيط اعظم ، ج 4 ، ص 2 ؛ تحفه حكيم ، ص 227 ؛ قرابادين كبير ، ص 372 .
( 2 ) - قانون در طب ، ج 2 ، ص 199 .
( 1 ) - گياهان دارويى ، دكتر على زرگرى ، ج 1 ، ص 262 .