دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 163

ميوه سبز و جوانه‌هاى گياه را در ظروف محتوى خيار و سركه ( تهيه ترشى خيار ) وارد مىكنند تا طعم مطبوع به خيار ببخشد . پرورش لادن در ايران معمول است . « 1 » گياه لادن از نظر خاصيت درمانى ضد اسكوربوت بوده ، در رفع بيماريهاى ريوى و مجارى تنفسى ، كم كارى كليه‌ها و عفونت‌هاى مثانه مؤثر است . اين گياه محتوى ماده گوگردى است ، به اين جهت به‌عنوان ماده نيروبخش به اشخاص سالمند و كسانى كه دوره نقاهت را مىگذرانند توصيه شده است . سرانجام اين گياه ملين و سبك بوده ، كار دستگاه هاضمه را تسهل مىنمايد . اين گياه در ماه‌هاى تابستان گل مىدهد . بايد اولين شكوفه‌ها و اولين گلها و برگهاى آن را جهت پختن در آتش يا گرفتن آبشان بچينند . دم‌كرده لادن به‌عنوان آرام كننده سرفه ، ماده مدر و محرك مصرف مىشود . براى تهيه آن يك مشت كوچك از شكوفه‌ها ، گلها و دانه‌هاى آن را در يك ليتر آب دم‌كرده ، روزانه دو تا سه فنجان از آن مىنوشند . « 2 » به قول ديسقوريدوس به يونانى قسيسون ، قيس و قيسوسا شايا گويند و درخت آن را به فرنگى لدان نامند و آن رطوبت غليظ جسبنده است كه از ساق و برگ درخت كوهى حاصل مىگردد كه به اندازه درخت انار و شبيه به درخت دبق است و آن را انواعى مىباشد و بهترينش قبرسى خوب ، نرم ، خوشبو ، چرب ، سياه مايل به سرخى و سنگين و خالص مىباشد . چون با دست بمالند نرم گردد و به قول شيخ مايل به زردى مىباشد . مزاج لادن گرم در آخر اول و خشك در دوم است و گويند كه آن مقوى ارواح و نرم كننده سختيها و مسكن درد و مقوى مو مىباشد . و شيخ مىفرمايد كه آن مو را بروياند و در كتاب قاطاجانس است كه لادن گوشت فاسد را پاك گرداند و با زيت نافع برص و ماليدنش با روغن گل نافع سوختگى از آتش و ماليدنش بر سر نافع سردرد مىباشد . بخورش نافع زكام و ماليدنش بر معده ، مقوى معده و مانع استفراغ و ريزش آب از دهان و دافع سختى