تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 132

مساهمون:

ص١٣٢

* گل شيپورى

ميوه آن قرمز و دانه‌اى شكل است ، در ماه‌هاى فروردين و خرداد گل داده و مزه برگ و ساقه آن گس است . قسمت مورد استفاده برگ خشك شده آن و گاهى هم تازه و پياز خشك شده آن است .

تركيبات و اثر :

اثرهاى گياه خشك شده و تازه با يكديگر متفاوت است . گياه تازه در تمام قسمتها ماده بسيار فعال ولى ناپايدارى دارد كه براى پوست و مخاطها محرك بوده و ممكن است تاول ايجاد كند . زبان به اين گياه بسيار حساس است و متورم مىشود . گياه خشك يا پياز آن كمتر محرك است و به‌عنوان خلطآور براى از بين بردن ترشحات مخاط دستگاه تنفس مصرف مىشود . خود گياه سمى است ، بخصوص در كودكان كه حبه‌هاى آن توجه آنها را جلب مىكند .

تركيبات شيميايى :

سميت گياهان مذكور به‌علت دارا بودن موادى به نامهاى آروئين ، آرونيدين و آرونين است كه هنوز تركيب شيميايى آنها به خوبى مشخص نگرديده است . علاوه بر اين ، در اعضاى گياهان مذكور نوعى ساپونين و يك گلوكزيد مولد اسيد سيانيدريك نيز وجود دارد . در ميوه آنها ماده رنگى ليكوپين و در اسپاديس آنها يك دياستاز اكسيدان يافت مىشود .

خواص درمانى :

در زمانهاى قديم از غده زيرزمينى گياهان مذكور با همه تلخى كه دارا مىباشد به‌عنوان تغذيه استفاده به‌عمل مىآمد .