تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 67

مساهمون:

ص٦٧
حماض گويند . نام علمى آن
rumex
acetosa
و از خانواده
polygonaceae
است . گياهان اين خانواده بيشتر در اراضى باير و شوره‌زارها مىرويد . در ايران
oxalix

اگزاليكس اطلاق مىشود . ويتامين ث در ترشك فراوان است . براى تصفيه خون و كمى ادرار مفيد است . به نامهاى ترشه ، طوطلاق ، اشليه كياتم ، حمضيض ، امروله ناميده مىشود . « 2 » rumex acetosa l .

گياهى چند ساله و از تيره هفت بند
polygonaceae .
ترشك از گياهان مفيد دارويى است كه مردم دورانهاى قبل از وجود و اثرات درمانى آن اطلاع كامل داشته‌اند بطورى كه استفاده از آن به زمانهاى خيلى قديم نسبت داده مىشود مسموميت از
oxalis acetosellal .
عربى : حميضه ، حماض ، بقله حامضه ، اعضاى مختلف گياه به علت دارا بودن مقدار زياد اسيد اكساليك بايد در نهايت دقت و به مقادير درمانى مصرف شود زيرا در غير اين صورت ممكن است ايجاد مسموميت نمايد مقدار 4 گرم اين اسيد مىتواند خطرناك و كشنده باشد برگ اين گياه داراى 3 / 0 تا 25 / 1 % اسيد اكساليك است . ترشك كه داراى چند نوع است گياهى است چند ساله به ارتفاع يك متر و داراى ريشه ضخيم و ساقه راست و بىكرك كه به حالت وحشى در چمن‌زارها كنار رودخانه‌ها و جاده‌ها مىرويد رنگ گلهاى آن سبز يا مايل به قرمز است جوشانده برگ گياه مىتواند در نارسائى عمل دستگاه دفع ادرار موثر واقع گردد و در بيماريهاى التهابى يا ناشى از اسكوربوت و نيز در امتلاء معده ، كمى اشتها ، بواسير ، ورم لثه دندان و بيماريهاى پوستى مفيد واقع گردد در رفع تب‌هاى نوبه اگر 150 تا 200 گرم شيره گياه به بيمار داده شود اثر مفيد ظاهر مىگردد در استعمال خارج ، ضماد مخلوط برگ پخته گياه با آرد دانه كتان و پيه خوك ، اثر مفيد در رفع دانه‌ها و جوش صورت و بيماريهاى پوستى ديگر ظاهر مىكند ريشه و دانه گياه اثر قابض ، مقوى ، رفع قولنج‌ها ،
هامش
( 2 ) - راز گياهان شفابخش ، ص 133 .
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 67 | مصطفى النوراني الاردبيلي